Tôi gọi ly cà phê sữa với đĩa pâté chaud. Vừa xoay người toan kiếm chỗ ngồi, bỗng một vòng tay đột ngột quàng lấy cổ khiến tôi giật mình:
-- "Hi" Hùng! Bonjour bồ. Lâu quá mới thấy bồ, nhớ bồ quá bồ ơi. Không bay bổng gì sao mà qua đây ăn sáng vậy?
Tôi nhận ra ngay. Lối nói 'bồ bồ, tôi tôi' nồng nhiệt thân quen hết sức của Nguyễn Cao Hùng. Hai Hùng lâu mới gặp nhau, Hùng nọ vồ vập lấy Hùng kia, tíu tít vui mừng như vớ được người yêu trong mộng. Tôi ôm lấy tay Cao Hùng, vỗ vỗ:
--Bonjour! ... Lâu gì, mới gặp nhau đây mà kêu nhớ? Nhớ thì... hôn đi! Hôn một miếng cho đỡ nhớ?
Cao Hùng cười vang, ghé môi gần má tôi, giả vờ hôn 'chụt' một cái thật kêu rồi nheo mắt kêu lên:
--Bồ 'đĩ' quá bồ ơi! Nước hoa thơm lừng!
Tôi cũng kêu:
--Nhờ cậu một tí. Đĩ mà biết cạo râu? Bồ không có râu bao giờ mới biết được Xê-Kỳ nó có 'After Shave 'East Jade' ".
Như thế đấy, hai đứa mỗi lần gặp nhau thường vui đùa, giả vờ hôn hít loạn cả lên. Kỷ niệm hồi ở Lackland. Nước Mỹ là tổ sư đồng tính luyến ái, lại làm ra vẻ ghê sợ mấy chú ‘Mít' nắm tay khoác vai nhau diễu phố. Bọn này bèn diễn cảnh 'homo' trêu ngươi mấy anh bạn đồng minh cho bõ ghét.
Thêm 2 tên bạn cùng khóa đang cười tiến lại, Tưởng ‘khu trục’ lừ đừ như chiếc Skyraider sắp vào cận tiến hạ cánh. Ẩn chìa bắt tay tôi, siết chặt, giọng anh lùn oang oang, bất cần thiên hạ.
--"Hi" Hùng! Ăn gì đi toa? Uống cái chi nói nó đem ra luôn, 'free' mà 'toa’, đừng ngại...
Tôi nắm tay Ẩn, tay kia ôm lấy Cao Hùng và Tưởng “khu trục”:
--Xong. Xong ngay! Quý hoá quá, các bác cho em đớp “chùa”, em mà từ chối thì phụ tấm lòng các bác...
Bốn đứa thân mật dính vào nhau, hể hả. Ẩn nói:
--Đại tá đãi bữa ăn sáng trước khi bọn 'moa' biệt phái Đà Nẵng. Chín giờ mới có C.123 ghé đón... Mẹ, Quảng trị đang sôi sục, tụi 'moa' đi chuyển này cũng thấy hơi 'lạnh cẳng', không biết đi có về được không? Khóa mình trận này mất thêm Phan Quang Tuấn, Trần thế Vinh, buồn ghê hở toa?..
Ẩn nhắc đến Tuấn “khùng”, đến Vinh “Tô-Tô”, khơi dậy trong tôi nỗi ngậm ngùi xúc động râm ran buốt nhói suốt từ hôm được Thụy Hùng báo tin Vinh gãy cánh.
Khóa 65A Phi hành có ba đứa tên Hùng: Thụy Hùng 'inaple' sức khỏe, ra khỏi Không quân, đi Biệt kích Delta một thời gian rồi trở lại Không Quân khi ngành trực thăng bành trướng. Thụy Hùng rất thân và ở chung phòng với Vinh cư xá Bắc Tiến. Tôi nhớ hôm đó là sáng thứ hai 10/ 4. Bởi Vinh rớt hôm chủ nhật 9/4. Tôi xách helmet đi bay, gặp Thụy Hùng, mặt méo xệch, mếu máo:
--Hùng ơi, mày biết tin chưa? Thằng Vinh Tô-Tô nó rớt rồi.
Tôi sửng sốt. Thụy Hùng ngồi lặng trên chiếc vespa nổ máy đôi vai run nhẹ, thẫn thờ hướng về phía cuối đường bay, đầm đìa nước mắt trên gò má. Tôi choáng váng, toàn thân tôi bỗng lạnh, tay tôi run, lời tôi khàn đục như không phải tiếng tôi hỏi bạn:
--Lấy được xác nó về không?
Thụy Hùng cắn môi, đờ đẫn lắc đầu. Tôi phập phồng muốn khóc. Một lát sau, hết nghẹn ngào, tôi mới nói được:
--Tao linh cảm được cái chết của Tô-Tô ngay từ tối hôm thứ bảy. Coi ti-vi thấy thiếu tá Hùng, phi đoàn trưởng 518, ca tụng nó quá. Câu nào cũng Đại úy Trần Thế Vinh chiến đấu xuất sắc, Đại úy Trần Thế Vinh hạ xe tăng Cộng sản nhiều nhất, và đến thứ 2 này Đại úy Vinh sẽ về Saigon lên ti-vi nói chuyện với đồng bào... Tao nghe, vừa khoái thằng Vinh, vừa sờ sợ. Tao hỏi vợ tao, em có nhớ Vinh “Tô-Tô” không. Vợ tao bảo nhớ. Tao nói, đấy đấy, thiếu tá Hùng vừa mới 'bốc thơm' nó đấy, nhưng anh nghi quá em ơi. Phải làm sao kéo nó về sớm chứ bốc nó nổi quá, khó sống. Nó say máu, làm hoài thế nào cũng 'dính'. Phòng không VC đâu có ít? Tao nghĩ vậy thôi, đâu ngờ nó chết thật. Nhảm quá.
Suốt ngày hôm đó đi bay, tôi như đứa trẻ mất hồn. Vinh 'bô trai', dễ thương, bay giỏi, có tư cách, chết đi thật uổng phí. Gặp Huỳnh Hạnh Kim Hồng ở Lai Khê, Hồng nói Xê kể cho nghe về những phút sống cuối anh hùng của Vinh. Mẹ kiếp, phòng không thì đứa nào chẳng sợ. Nhưng bay trên quốc lộ thấy dân chạy loạn lếch thếch mà còn bị tụi nó bắn giết dã man, ông 'xì-neẹc'. Nó bắn mình hả? Thì mình dội bom lên đầu nó, chết bỏ. Thế là Vinh hùng hục đi bay. Thời tiết xấu tàn nhẫn. Trần mây 500 bộ. Bay 'rasemotte' trên mặt biển, tới Cửa Việt rẽ vào Đông Hà. Đại bác trên xe tăng bên này sông bên kia sông 'câu' lẫn nhau. Vinh nó chui dưới hai lằn đạn, ngóc lên, bổ nhào xuống. Nó đánh bom thật trúng. Một 'napalm' là một 'tăng' bốc cháy. Tiếp theo là loạt đại bác, Bô binh tùng thiết VC ngã la liệt. Mỗi 'pass' đánh xong nó chui tọt lên mây tránh phòng không, lại rình rình nhào xuống.
Xê với Định bảo Vinh Tô-Tô đánh đẹp và lì, chưa từng thấy ai bay đẹp và lì như nó trong khi thời tiết xấu chỉ sợ hai phi tuần đụng nhau. Cuối cùng nó rơi tan xác với con tầu trúng đạn phòng không bắn trực xạ ở cao độ thấp.
Buổi chiếu từ mặt trận An Lộc về, tôi mua tờ báoSóng Thần. Thấy ảnhVinh, nụ cười má lúm 'tí-ti đồng tiền', dáng hiên ngang, tôi nhớ Vinh muốn khóc. Nhớ Vinh ngày mới nộp đơn gia nhập Không Quân, rất sữa. Vinh dáng người cao mặc áo sơ mi ca-rô tay ngắn màu vàng, quần ka-ki xám. Khám tổng quát bên Trung Tâm Giám Định Y Khoa, vì huyết áp cao cu cậu chui vào phòng tắm xối nước lạnh cho hạ tension. Ai ngờ trúng gió, lại bị rút gân, cái đầu tự nhiên ngọeo sang một phía, cứng ngắc.
Rốt cục Vinh cũng thành phi công khu trục. Mà lại là một phi công khu trục tuyệt vời nữa. Một lần gặpVinh, tôi hỏi đùa nếu đang bay 'formation', đầu mày ngoẹo như hôm khám sức khỏe thì lảm sao? Vinh nháy mắt:
--Sao mày hay bới móc đời tư của cậu thế? Cậu lại “vật” cho một trận bấy giờ.
Vinh to con và khỏe, tính tình đàng hoàng, rất tốt với bạn bè và có tư cách, có tướng chỉ huy. Ngày ở quân trường, Vinh được cử làm trưởng toán, làm SVSQ cán bộ và là một trong số mấy đứa cao lớn hầu kỳ trong các ngày lễ; để trong các ngày lễ hay diễn hành. Những ngày đó, Vinh dẫn cả khoá đi học, đi ăn, cả chạy phạt v.v... bằng giọng hô đếm bước dõng dạc và bắt giọng cho chúng tôi vừa di chuyển vừa hát những khúc quân hành. Có bao giờ Vinh ngờ được mình là một 'phi công danh tiếng', cái chết trở thành huyền sử cánh chim tự do hào quang sáng rỡ.
Về cái hỗn danh 'Vinh Tô-Tô', tôi muốn nhắc với các bạn khóa 65A nhớ đến xuất xứ của nó. Ấy là cái hỗn danh do Đỗ Phụng Hoàng đặt cho Vinh khi thấy Vinh làm dáng, viết tên mình theo lối Mỹ: Vinh T.T. - Vinh T2 hay VINH T.T. - với 2 dấu chấm sau mỗi chữ T viết tắt như 2 chữ 'o' nhỏ - và Hoàng 'Tô-bia' gọi đầu tiên là "Vinh Tô-Tô"…
Cao Hùng thủ thỉ nói với tôi,
--Vinh ‘Tô-Tô' chết uổng, hở bồ? Nó bay 'nghề' nhất Phi đoàn, tư cách không ai hơn. Bữa nào rảnh bồ nên viết về nó một bài.
Tôi gật đầu cười, nói tôi cũng định hôm nào rảnh viết cho Vinh một bài tưởng niệm.Tôi là bạn thân của Vinh, thật tình hãnh diện vì Vinh đã chết anh hùng, thật tình thương tiếc bạn tôi bất ngờ gãy cánh. Vinh bây giờ đã là người của cả nước, là thần tượng hào quang chói lói. Việc làm và cái chết của Vinh ngời ngợi hai tiếng 'anh hùng' không cần đến ai đánh bóng. Không cần phải dựng đứng lên rằng "Vinh mãn khóa hoa tiêu quan sát tại Nha Trang, được du học khóa T28 tại Hoa Kỳ và đậu thủ khoa…" mơi xứng đáng với công nghiệp Trần thế Vinh dâng cho Tổ quốc. Đâu cần phải đậu thủ khoa, phải học Cessna mới thành anh hùng hạ 21 xe tăng địch.
Tôi muốn Trần thế Vinh là Trần thế Vinh, nguyên vẹn là 'Vinh Tô-Tô' thân mến của chúng tôi đã bay cao, không bao giờ bị hạ cánh. Cao Hùng nhắc đi nhắc lại hoài, bắt tôi phải viết bài tưởng niệm Trần thế Vinh trước khi Cao Hùng chia tay tôi, lên đường đi biệt phái.
Tôi vui với sự nồng nhiệt thân thiết của Cao Hùng. Đồng thời tôi bỗng rờn rợn âu lo cho chuyến biệt phái hành quân ở Vùng 1 của bọn Hùng. Người vừa nằm xuống đã có người khác lên thay nơi tuyến đầu máu lửa. Tôi quyến luyến không muốn rời gương mặt trắng hồng như con gái của Cao Hùng. 'Baby’ Hùng môi hồng răng ngọc, má lúm đồng tiền, tóc mềm lả lơi nghệ sĩ. Tôi vẫn gọi Cao Hùng là ‘Tây con’ hay ‘Babylac’. Hùng nhà giàu, thế lực, học trường Tây, cốt cách phong lưu quý phái. Hồi đó tôi cứ tiếc cho Hùng sao vào Không Quân, bỏ dở việc học. Cao Hùng có nỗi khổ tâm riêng về tình cảm gia đình, tôi loáng thoáng biết nhưng không bao giờ hỏi han Hùng và càng thương quý bạn.
Những ngày Cao Hùng đi biệt phái, tôi vẩn vơ lo lắng, hồi hộp chờ tin bạn. Chưa bao giờ tôi lại nghĩ ngợi đến nỗi an nguy của Cao Hùng nhiều như vậy. Nhớ hôm từ giã, Hùng và Ẩn dặn tôi bay cẩn thận, chúc tôi ‘may mắn'. Nhớ đôi má bầu bĩnh có lúm đồng tiền sâu hoắm của Hùng nhìn gần đầy những tàn nhang và lông măng phơi phới. Nó thật dễ thương. Ngày chúng tôi lên lon, Hùng lấy dao găm cắt bỏ cặp mai trung úy trên vai áo bay của tôi, bảo mua tặng tôi một cặp lon đại úy. Bồ đeo lon trung úy gần bốn năm rồi còn gì? Bây giờ mang lon đại úy cho 'gồ ghề', đàn em nó khó rỡn mặt. Mấy ngày sau Cao Hùng nhờ ban văn thư đánh máy và thị thực mười mấy bản sao quyết định thăng đại úy thực thụ, đem qua Phi đoàn cho tôi, đùa:
--Đeo lon mới, Quân cảnh hỏi, bồ lấy cái này dán vào mắt nó cho đui luôn.
Cao Hùng biệt phái lần đó về vô sự. Tôi gặp Cao Hùng lần cưới cùng là hôm Hùng lái xe Floride mặc đồ bay đen, thấy tôi, cười vẫy vẫy. Tôi cũng giơ tay ngoắc lại, rồi vội công việc, đi luôn.
Hôm 20 tháng 5, tôi bay quần quần phía đông Tân Khai chờ bốn phi tuần khu trục săn hạ hai chiếc xe tăng Vi-Xi trốn lẩn dưới gầm cầu xe lửa và khóa họng ổ phòng không, dọn đường cho tôi dẫn hợp đoàn vào đáp Tân Khai. Tôi bay trên 5000 bộ, theo dõi từng chiếc Skyraider nhanh nhẹn luân phiên đâm bổ xuống mục tiêu, say sưa hào hứng. Bỗng một chiếc AD6 vừa thả xong hai trái Napalm, vút ngược lên cao. Tôi thấy một tia khói cuộn lên từ một bụi cây bên bờ con suối cạn. Chiếc phi cơ bỗng phát nổ. Ngay trước mắt tôi, thấp hơn cao độ phi cơ tôi một chút. Và thật rõ ràng kinh khủng, tôi thấy một khối lửa chói lòa rực rỡ như quả pháo bông vun vút rơi thẳng băng xuống đất.
Tôi trợn tròn đôi mắt. Miệng há hốc không kêu được một tiếng nào. Khối lửa bắn tung tóe và đang cháy hiu hiu trên mặt ruộng để lại không gian một sợi khói đen theo đường rơi của chiếc phi cơ xấu số. Tôi không thấy một cánh dù bung nở. Như là hoa mắt, như ảo tượng trong mơ. Tôi đau thắt tim khi nhìn thấy ba chiếc khu trục cơ còn lại gầm rú điên cuồng bay lượn trên vùng phi cơ rớt. Tôi gọi máy báo Panther: 17 giờ 25- SA.7 CS bắn rơi một phi tuần khu trục tại Tân Khai. Tọa độ XT... không thấy hoa tiêu nhẩy dù... Nghĩ thế nào sao, tôi lại hỏi thêm:
--Panther cho 'Charlie One' biết ai bay chiếc Skyraider vừa bị bắn rớt?
Một giọng đầy kích động trong máy VHF, như mũi dao nhọn hoắt xói giữa tim tôi:
--Đại úy Nguyễn Cao Hùng, Phi đoàn 518!...
Đào Vũ Anh Hùng
(tr.112- 121, Tập Thơ Truyện Không Quân Thời Chiến, nxb Vàng Son, Saigon 1974)