Да, я сказала: “Уходи” (Vâng, em bảo: Đi đi)
Да, я сказала: “Уходи.” –
Но почему ты не остался?
Сказала я: “Прощай, не жди”, –
Но как же ты со мной расстался?
Моим словам наперекор,
Глаза мне застилали слезы.
Зачем доверился словам?
Зачем глазам не доверялся?
Có người nói rằng tác giả bài thơ là nhà thơ, nhà văn nổi tiếng Pushkin! Thực ra tác giả bài thơ là một nhà thơ người Armenia có tên Silva Kaputikyan (1919-2006).
Em bảo anh: đi đi!
Em bảo anh: “Đi đi”!
Sao anh không đứng lại?
Em bảo anh: “Đừng đợi”!
Sao anh lại vội về!
Lời nói thoảng gió bay,
Đôi mắt huyền đẫm lệ.
Sao mà anh ngốc thế!
Không nhìn vào mắt em.
Lời bài hát “Bài không tên số 50” của Vũ Thành An
Em bảo : Anh đi đi
Sao anh không đứng lại ?
Em bảo : Anh đừng đợi
Sao anh vội về ngay ?
Lời nói thoảng gió bay
Ðôi mắt huyền đẫm lệ
Mà sao anh dại thế
Không nhìn vào mắt em
Mà sao anh dại thế
Không nhìn vào mắt em
Không nhìn vào mắt sầu
Không nhìn vào mắt sâu ?
Những chuyện buồn qua đi
Xin anh không nhắc lại
Em ngu khờ vụng dại
Anh mơ mộng viễn vông
Ðời sống nghiệt ngã không
Cho chúng mình ấm mộng
Thì thôi xin gửi sóng
Ðưa tình về cuối sông
Thì thôi xin gửi sóng
Ðưa tình về cuối sông
Ðưa tình về với mộng
Ðưa tình vào cõi không.
Vài lời về tác giả “ Em bảo anh đi đi/Sao anh không đứng lại”
Bài thơ này có mặt trong tất cả các cuốn sổ tay của nhiều thế hệ những người yêu thơ ở Việt Nam. Có điều, không nhiều người ghi đúng tên tác giả đích thực của bài thơ mà lại hay “đổ vấy” cho những thi sĩ khác như Olga Bergols hay thậm chí cả… Evgueni Evtushenko! Toàn bộ bài thơ như sau:
“Em bảo anh đi đi,
Sao anh không đứng lại?
Em bảo anh đừng đợi,
Sao anh lại về ngay?
Ôi lời nói gió bay,
Đôi mắt huyền đẫm lệ.
Sao mà anh ngốc thế
Không nhìn vào mắt em?”
Bài thơ này nhiều người dịch theo cảm nhận riêng, chẳng hạn:
Phải, em đã bảo “Đi đi!”,
Nhưng sao anh không ở lại?!
Em cũng đã bảo chia tay,
Nhưng sao anh về ngay thế?!
Chao ôi, những lời con gái!
Mắt em lệ đẫm mi rồi…
Anh tin làm gì câu nói!
Mắt em, sao chẳng soi lòng?!
Tình yêu trong thơ Kaputikian dẫu trắc trở nhưng vẫn kiêu hãnh và nhân ái, ngay cả trong cảnh ngộ trớ trêu nhất:
Hai chúng mình đều tha thiết
yêu đương
Nhưng em yêu anh, còn anh
yêu người khác.
Hai chúng mình đều cháy lòng
khao khát
Em khát khao anh,
anh khát khao người.
Anh đợi một lời, một lời
em cũng đợi,
Em đợi lời anh, anh đợi người ấy
buông lời…
Em trong mộng chỉ thấy
anh hiển hiện,
Anh chỉ mơ về người ấy
trong đêm…
Thì đành vậy, một khi số phận
Đã sắp bầy tàn nhẫn với hai ta.
Ta có làm sao đâu khi đều cùng
tình yêu gắn bó,
Dẫu anh chỉ dành cho người,
còn em chỉ muốn hiến dâng anh…
Không dễ lạc quan trong tình huống này, nhưng Kaputikian đã giữ cho thơ mình được giai điệu dẫu chua chát nhưng không tuyệt vọng… Chính với tâm thế ấy nên khi viết những tác phẩm mang tính công dân, Kaputikian đã càng thành công hơn và rất được chính giới ở Liên Xô trước đây cũng như ở Armenia hiện nay kính trọng.
Bà là một trong không nhiều những nhà thơ Armenia được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm khoa học quốc gia Armenia. Nhiều quốc gia đã trao cho bà các giải thưởng văn học. Năm 1998, Viện Địa lý Cambrige (Anh) đã bình chọn Kaputikian là người phụ nữ tiêu biểu trong năm…
Kaputikian sinh ngày 5/1/1919 trong một gia đình giáo viên. Bà bắt đầu in thơ từ năm 1933 và là tác giả của hơn 60 tập sách. Thơ bà từng được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới…
Đào Phụ (St)