TRẦN NGỌC TỰ – CHÀNG KHÔNG QUÂN XÓM NHỎ ĐÃ VỖ CÁNH BAY XA
Trần Ngọc Tự – người bạn trân quý của tôi – sau khi Miền Nam sụp đổ, đã phải bóc sáu cuốn lịch đầu tiên, như hàng ngàn quân, cán, chính VNCH khác. Trong số đó, có cả tôi!
Nhưng nghiệt ngã thay, sáu cuốn lịch ấy vẫn chưa phải là đoạn cuối của những tháng ngày tù đày. Ngọc Tự lại phải bóc thêm bốn cuốn lịch nữa khi bị bắt lần thứ hai, cùng với nhiều văn nghệ sĩ của Sài Gòn trước năm 1975, chỉ vì một tội danh nghe chẳng khác nào một trò đùa cay nghiệt của thời cuộc: “Bọn Xung Kích Cầm Bút”!
Nếu quý vị đã từng đọc hồi ký của tôi, từ trang 68 đến 77, chắc hẳn vẫn còn nhớ người bạn tù bất khuất Dương Hùng Cường (tức Dê Húc Càn), người đã cùng tôi bóc ba cuốn lịch đầu tiên tại trại tù Long Khánh. Về sau, anh cũng như Trần Ngọc Tự, bị bắt lại và bị giam với cùng một tội danh có lẽ chẳng nơi nào trên thế giới ta bà này có được (!) Và rồi, Dương Hùng Cường đã chết một mình, một cái chết thê thảm trong khám Phan Đăng Lưu, dưới bàn tay tàn bạo của chế độ cộng sản.
Nhắc lại những chuyện cũ, lòng tôi không khỏi ngậm ngùi. Có những người bạn đã cùng ta chia sẻ một quãng đời nghiệt ngã, tưởng rằng sau bao nhiêu năm tháng, cuối cùng cũng có thể tìm được những ngày bình yên bên kia bờ tự do. Thế nhưng, những vết thương của một thời vẫn còn đó, và có những cuộc chia ly mà dù năm tháng trôi qua, ta vẫn không sao nguôi ngoai được.
Trong những lần hiếm hoi liên lạc qua thư từ hay trao đổi bài vở, Trần Ngọc Tự vẫn giữ nguyên giọng điệu hóm hỉnh, dí dỏm vốn có. Bạn tuyệt nhiên không một lời than vãn về căn bệnh quái ác đang âm thầm rút cạn sinh lực mình. Trần Ngọc Tự sống ở Richmond, Texas, còn tôi ở miền Bắc California. Đã xa cách về không gian, lại thêm tính tiết kiệm lời nói của bạn, thì làm sao tôi biết được những gì căn bệnh quái ác đang rút dần sinh lực trong cơ thể và cuộc sống của bạn? Ôi, giá như tôi biết sớm hơn một chút!
Giờ đây, chàng Không Quân xóm nhỏ của tôi đã thật sự vỗ cánh bay xa.
Chỉ đến khi Tự ra đi, người vợ hiền của bạn mới nghẹn ngào cho tôi biết rằng bài viết gửi về nhận xét và giới thiệu tác phẩm của tôi chính là những dòng chữ cuối cùng anh còn đủ sức gõ xuống cho đời. Nghĩa là, ngay trong những ngày sức tàn lực kiệt, khi bệnh tật đã gần như lấy đi tất cả, bạn vẫn dành chút sức lực cuối cùng để đọc và viết cho một người bạn ở phương xa.
Kể từ hôm ấy, Tự lặng lẽ từ chối ăn uống, rồi ra vào bệnh viện như một người khách buồn ghé lại cái “hotel không trăng sao”. Những lần cấp cứu nối tiếp nhau, những hy vọng mong manh rồi lại vụt tắt, cho đến khi bạn lặng lẽ xuôi tay trong sự bất lực của những người thân yêu.
Tôi không biết phải nói gì hơn trước sự mất mát này.
Giờ thì có hello hay goodbye gì nữa cũng đã quá muộn rồi, phải không Tự?
Một lời chào chưa kịp nói, một cuộc điện thoại chưa kịp thực hiện, một lần hẹn gặp chưa bao giờ thành hiện thực… Tất cả giờ đây chỉ còn là những điều tiếc nuối. Đôi khi, trong cuộc đời, điều khiến người ta đau lòng nhất không phải là những gì đã mất, mà chính là những điều tưởng chừng còn có thể làm được, nhưng rồi chẳng bao giờ còn cơ hội để thực hiện.
Tôi vẫn muốn tin rằng, đâu đó trên miền cao xanh, bạn đang mỉm cười. Vẫn là nụ cười hiền lành, hóm hỉnh của một người lính Không Quân từng hiên ngang chiến đấu, từng đi qua những tháng ngày tù đày, từng sống và cầm bút để bảo vệ những điều mình tin là lẽ phải. Giờ đây, bạn đã thật sự được tự do, không còn những hàng rào kẽm gai, không còn những cánh cửa khám tù, không còn những tháng ngày đau đớn vì bệnh tật.
Bạn đã được trở về với một miền bình yên không còn khổ lụy.
Có một điều khiến tôi mãi ân hận. Tháng Ba năm 2025, khi cuốn sách của tôi vừa được in xong, tôi đã xin địa chỉ của bạn để gửi sang, cốt chỉ để khoe với người bạn cũ một thành quả mà tôi tin bạn sẽ vui khi nhìn thấy. Nhưng có lẽ lúc ấy đầu óc Tự đã không còn minh mẫn, bạn nhắn cho tôi một địa chỉ xưa cũ từ thuở nào. Tôi đã gửi sách đến đó, và dĩ nhiên, cuốn sách chẳng bao giờ đến được tay bạn.
Một chuyện nhỏ thôi, nhưng giờ nghĩ lại, sao mà xót xa đến thế!
Sau đó, tôi đã gửi sang hai cuốn khác, nhờ người vợ hiền đặt một cuốn trên bàn thờ của bạn. Tôi cũng có một lời yêu cầu khẩn thiết, rất riêng: mong chị hãy đặt cuốn sách thứ nhì vào hành lý của anh, như một món quà nhỏ mà tôi muốn gửi theo người bạn thân quý trong chuyến đi cuối cùng, về một nơi chốn bình yên. Chị đã nhận lời.
Món quà của tôi, không, của tình bạn chúng ta, đã vượt qua lằn ranh giới sinh tử, chác chắn đã nằm trong tay bạn, ở một nơi nào đó, trên chốn cao xanh.
Tôi biết, bạn chẳng còn có thể mở sách ra đọc, cũng chẳng còn có thể gọi điện để trêu chọc tôi bằng những câu nói dí dỏm ngày nào. Nhưng tôi vẫn muốn tin rằng, ở một nơi nào đó, bạn sẽ biết được tấm lòng của người bạn cũ này.
Vĩnh biệt nhé, Trần Ngọc Tự – chàng Không Quân xóm nhỏ!
Chúng ta đã từng gặp nhau trong một thời đại đầy giông bão, từng chia sẻ những nỗi đau mà không phải ai cũng có thể hiểu được. Rồi mỗi người một phương trời, tưởng rằng vẫn còn nhiều dịp để hỏi thăm, để chuyện trò, để nhắc lại những kỷ niệm xưa.
Nhưng cuộc đời vốn chẳng hẹn trước với ai.
Bạn đã đi trước một bước. Tôi vẫn còn ở lại, mang theo những ký ức của một thời và hình bóng những người bạn đã lần lượt ra đi.
Mong bạn yên nghỉ. Và nếu có một nơi nào đó dành cho những người lính đã từng trải qua bao giông bão cuộc đời, tôi tin rằng nơi ấy sẽ có một bầu trời thật rộng, không còn xiềng xích, không còn tù đày, để chàng Không Quân xóm nhỏ của tôi lại được tự do tung cánh.
Thương tiếc bạn, người chiến hữu, người bạn văn chương và người bạn trân quý của tôi.
Đây là bài thơ (cuối cùng) của Trần Ngọc Tự. Phải chăng đây là điềm báo trước?
Ga Cuối Cuộc Đời
chuyến tầu kéo một hồi còi dài rồi ngừng bánh
đám hành khách nhấp nhổm bắt đầu lục tục đứng lên
gượng gạo thất thểu theo nhau bước ra phía cửa xuống
có những khuôn mặt uể oải mỏi mệt
có những khuôn mặt thờ thẫn chán chường buồn bã khổ đau
có những khuôn mặt thiểu não u sầu
hình như họ đều miễn cưỡng và không hào hứng thích thú gì với chuyến đi này
tôi là người sau cùng bước xuống lặng lẽ thản nhiên
chẳng có một sự rộn rã đón đợi nào ở đây
đám hành khách đã mất hút trong bóng chiều chập choạng cô tịch bên ngoài
sân ga vắng lặng quạnh quẽ
cũng hiu hắt như hôm tôi bước lên chuyến tầu này để đi hành trình cuối
không một lời chào giã từ
và cũng đâu phải là một điều cần thiết
cho một người và với một người
đã đến cuộc đời rồi lặng thầm ra đi
thoảng qua như viên sỏi ném xuống mặt hồ
thoáng gợn lên chút sóng xôn xao rồi im ắng
không dấu tích nào để lại
và có gì để quên để nhớ
thì xin cho tôi được tạ lỗi muộn màng
với bạn hữu thân quen còn ở lại
khi quá tệ bạc không một lời nói chia tay tạ từ
mà đã từng có cùng nhau thật nhiều những thân tình bằng hữu quá đỗi thắm thiết
vô vàn
qua được bao nhiêu năm tháng trần gian
bây giờ chung quanh chỉ còn một nỗi thinh lặng mênh mang
tôi bâng khuâng nhìn tấm bảng xiêu vẹo ghi hàng chữ lạnh lùng khô khốc:
“ga cuối cuộc đời”
một cơn gió nhẹ thổi tung lớp bụi đất bay bay
có phải tôi đã vừa về lại nơi chốn cũ này
thôi vậy thế cũng là xong.
ngọctự
(Richmond, Texas)
Tháng 12/2024.
dataurl917697.jpg
Trần Ngọc Tự – người bạn trân quý của tôi – sau khi Miền Nam sụp đổ, đã phải bóc sáu cuốn lịch đầu tiên, như hàng ngàn quân, cán, chính VNCH khác. Trong số đó, có cả tôi!
Nhưng nghiệt ngã thay, sáu cuốn lịch ấy vẫn chưa phải là đoạn cuối của những tháng ngày tù đày. Ngọc Tự lại phải bóc thêm bốn cuốn lịch nữa khi bị bắt lần thứ hai, cùng với nhiều văn nghệ sĩ của Sài Gòn trước năm 1975, chỉ vì một tội danh nghe chẳng khác nào một trò đùa cay nghiệt của thời cuộc: “Bọn Xung Kích Cầm Bút”!
Nếu quý vị đã từng đọc hồi ký của tôi, từ trang 68 đến 77, chắc hẳn vẫn còn nhớ người bạn tù bất khuất Dương Hùng Cường (tức Dê Húc Càn), người đã cùng tôi bóc ba cuốn lịch đầu tiên tại trại tù Long Khánh. Về sau, anh cũng như Trần Ngọc Tự, bị bắt lại và bị giam với cùng một tội danh có lẽ chẳng nơi nào trên thế giới ta bà này có được (!) Và rồi, Dương Hùng Cường đã chết một mình, một cái chết thê thảm trong khám Phan Đăng Lưu, dưới bàn tay tàn bạo của chế độ cộng sản.
Nhắc lại những chuyện cũ, lòng tôi không khỏi ngậm ngùi. Có những người bạn đã cùng ta chia sẻ một quãng đời nghiệt ngã, tưởng rằng sau bao nhiêu năm tháng, cuối cùng cũng có thể tìm được những ngày bình yên bên kia bờ tự do. Thế nhưng, những vết thương của một thời vẫn còn đó, và có những cuộc chia ly mà dù năm tháng trôi qua, ta vẫn không sao nguôi ngoai được.
Trong những lần hiếm hoi liên lạc qua thư từ hay trao đổi bài vở, Trần Ngọc Tự vẫn giữ nguyên giọng điệu hóm hỉnh, dí dỏm vốn có. Bạn tuyệt nhiên không một lời than vãn về căn bệnh quái ác đang âm thầm rút cạn sinh lực mình. Trần Ngọc Tự sống ở Richmond, Texas, còn tôi ở miền Bắc California. Đã xa cách về không gian, lại thêm tính tiết kiệm lời nói của bạn, thì làm sao tôi biết được những gì căn bệnh quái ác đang rút dần sinh lực trong cơ thể và cuộc sống của bạn? Ôi, giá như tôi biết sớm hơn một chút!
Giờ đây, chàng Không Quân xóm nhỏ của tôi đã thật sự vỗ cánh bay xa.
Chỉ đến khi Tự ra đi, người vợ hiền của bạn mới nghẹn ngào cho tôi biết rằng bài viết gửi về nhận xét và giới thiệu tác phẩm của tôi chính là những dòng chữ cuối cùng anh còn đủ sức gõ xuống cho đời. Nghĩa là, ngay trong những ngày sức tàn lực kiệt, khi bệnh tật đã gần như lấy đi tất cả, bạn vẫn dành chút sức lực cuối cùng để đọc và viết cho một người bạn ở phương xa.
Kể từ hôm ấy, Tự lặng lẽ từ chối ăn uống, rồi ra vào bệnh viện như một người khách buồn ghé lại cái “hotel không trăng sao”. Những lần cấp cứu nối tiếp nhau, những hy vọng mong manh rồi lại vụt tắt, cho đến khi bạn lặng lẽ xuôi tay trong sự bất lực của những người thân yêu.
Tôi không biết phải nói gì hơn trước sự mất mát này.
Giờ thì có hello hay goodbye gì nữa cũng đã quá muộn rồi, phải không Tự?
Một lời chào chưa kịp nói, một cuộc điện thoại chưa kịp thực hiện, một lần hẹn gặp chưa bao giờ thành hiện thực… Tất cả giờ đây chỉ còn là những điều tiếc nuối. Đôi khi, trong cuộc đời, điều khiến người ta đau lòng nhất không phải là những gì đã mất, mà chính là những điều tưởng chừng còn có thể làm được, nhưng rồi chẳng bao giờ còn cơ hội để thực hiện.
Tôi vẫn muốn tin rằng, đâu đó trên miền cao xanh, bạn đang mỉm cười. Vẫn là nụ cười hiền lành, hóm hỉnh của một người lính Không Quân từng hiên ngang chiến đấu, từng đi qua những tháng ngày tù đày, từng sống và cầm bút để bảo vệ những điều mình tin là lẽ phải. Giờ đây, bạn đã thật sự được tự do, không còn những hàng rào kẽm gai, không còn những cánh cửa khám tù, không còn những tháng ngày đau đớn vì bệnh tật.
Bạn đã được trở về với một miền bình yên không còn khổ lụy.
Có một điều khiến tôi mãi ân hận. Tháng Ba năm 2025, khi cuốn sách của tôi vừa được in xong, tôi đã xin địa chỉ của bạn để gửi sang, cốt chỉ để khoe với người bạn cũ một thành quả mà tôi tin bạn sẽ vui khi nhìn thấy. Nhưng có lẽ lúc ấy đầu óc Tự đã không còn minh mẫn, bạn nhắn cho tôi một địa chỉ xưa cũ từ thuở nào. Tôi đã gửi sách đến đó, và dĩ nhiên, cuốn sách chẳng bao giờ đến được tay bạn.
Một chuyện nhỏ thôi, nhưng giờ nghĩ lại, sao mà xót xa đến thế!
Sau đó, tôi đã gửi sang hai cuốn khác, nhờ người vợ hiền đặt một cuốn trên bàn thờ của bạn. Tôi cũng có một lời yêu cầu khẩn thiết, rất riêng: mong chị hãy đặt cuốn sách thứ nhì vào hành lý của anh, như một món quà nhỏ mà tôi muốn gửi theo người bạn thân quý trong chuyến đi cuối cùng, về một nơi chốn bình yên. Chị đã nhận lời.
Món quà của tôi, không, của tình bạn chúng ta, đã vượt qua lằn ranh giới sinh tử, chác chắn đã nằm trong tay bạn, ở một nơi nào đó, trên chốn cao xanh.
Tôi biết, bạn chẳng còn có thể mở sách ra đọc, cũng chẳng còn có thể gọi điện để trêu chọc tôi bằng những câu nói dí dỏm ngày nào. Nhưng tôi vẫn muốn tin rằng, ở một nơi nào đó, bạn sẽ biết được tấm lòng của người bạn cũ này.
Vĩnh biệt nhé, Trần Ngọc Tự – chàng Không Quân xóm nhỏ!
Chúng ta đã từng gặp nhau trong một thời đại đầy giông bão, từng chia sẻ những nỗi đau mà không phải ai cũng có thể hiểu được. Rồi mỗi người một phương trời, tưởng rằng vẫn còn nhiều dịp để hỏi thăm, để chuyện trò, để nhắc lại những kỷ niệm xưa.
Nhưng cuộc đời vốn chẳng hẹn trước với ai.
Bạn đã đi trước một bước. Tôi vẫn còn ở lại, mang theo những ký ức của một thời và hình bóng những người bạn đã lần lượt ra đi.
Mong bạn yên nghỉ. Và nếu có một nơi nào đó dành cho những người lính đã từng trải qua bao giông bão cuộc đời, tôi tin rằng nơi ấy sẽ có một bầu trời thật rộng, không còn xiềng xích, không còn tù đày, để chàng Không Quân xóm nhỏ của tôi lại được tự do tung cánh.
Thương tiếc bạn, người chiến hữu, người bạn văn chương và người bạn trân quý của tôi.
Đây là bài thơ (cuối cùng) của Trần Ngọc Tự. Phải chăng đây là điềm báo trước?
Ga Cuối Cuộc Đời
chuyến tầu kéo một hồi còi dài rồi ngừng bánh
đám hành khách nhấp nhổm bắt đầu lục tục đứng lên
gượng gạo thất thểu theo nhau bước ra phía cửa xuống
có những khuôn mặt uể oải mỏi mệt
có những khuôn mặt thờ thẫn chán chường buồn bã khổ đau
có những khuôn mặt thiểu não u sầu
hình như họ đều miễn cưỡng và không hào hứng thích thú gì với chuyến đi này
tôi là người sau cùng bước xuống lặng lẽ thản nhiên
chẳng có một sự rộn rã đón đợi nào ở đây
đám hành khách đã mất hút trong bóng chiều chập choạng cô tịch bên ngoài
sân ga vắng lặng quạnh quẽ
cũng hiu hắt như hôm tôi bước lên chuyến tầu này để đi hành trình cuối
không một lời chào giã từ
và cũng đâu phải là một điều cần thiết
cho một người và với một người
đã đến cuộc đời rồi lặng thầm ra đi
thoảng qua như viên sỏi ném xuống mặt hồ
thoáng gợn lên chút sóng xôn xao rồi im ắng
không dấu tích nào để lại
và có gì để quên để nhớ
thì xin cho tôi được tạ lỗi muộn màng
với bạn hữu thân quen còn ở lại
khi quá tệ bạc không một lời nói chia tay tạ từ
mà đã từng có cùng nhau thật nhiều những thân tình bằng hữu quá đỗi thắm thiết
vô vàn
qua được bao nhiêu năm tháng trần gian
bây giờ chung quanh chỉ còn một nỗi thinh lặng mênh mang
tôi bâng khuâng nhìn tấm bảng xiêu vẹo ghi hàng chữ lạnh lùng khô khốc:
“ga cuối cuộc đời”
một cơn gió nhẹ thổi tung lớp bụi đất bay bay
có phải tôi đã vừa về lại nơi chốn cũ này
thôi vậy thế cũng là xong.
ngọctự
(Richmond, Texas)
Tháng 12/2024.
dataurl917697.jpg
