Chiếc F-5E của KQVN đáp xuống xa lộ Thái Lan

[Nguyen Huu Thien]

Hơn nửa thế kỷ trước…
Chiếc F-5E của KQVN đáp xuống xa lộ Thái Lan

*Thiên Ân
(trích LÝ TƯỞNG Úc Châu, số kỷ niệm Ngày Không Lực 2026)


Trong mấy chục năm qua, các chuyến vượt thoát của phi cơ Không Quân VNCH sang Thái Lan vào năm 1975 và những cố gắng của người Mỹ trong việc thu hồi đưa về Hoa Kỳ đã được viết lại nhiều lần, sở dĩ hôm nay chúng tôi trở lại đề tài này vì mới đọc được một câu chuyện khó tin nhưng có thật, kể về việc một chiếc F-5E Tiger II của KQVNCH hạ cánh trên xa lộ được kéo về căn cứ không quân Udorn của Không Lực Hoàng Gia Thái Lan cách đó gần 60 dặm (khoảng 95 km).

Đó là bài viết của ông Jeff McNeal, một cựu quân nhân trong Không Lực Hoa Kỳ, được phổ biến trên Facebook ngày 1 tháng 5 năm 2024. Xin được dịch để gửi tới độc giả.

* * *

Cách đây 49 năm, ngày 30 tháng Tư năm 1975, những nỗ lực cuối cùng liên quan tới Chiến tranh Việt Nam đã được trao cho nhiều quân nhân trong Không Lực Hoa Kỳ ở Thái Lan. Ngày đó, hàng trăm phi cơ thuộc Không Lực Việt Nam Cộng Hòa đã thoát khỏi miền Nam VN khi các căn cứ của họ bị địch quân tràn vào.

Một trong những chiếc F-5E đáp U-Tapao với 2 hai phi công

Phần lớn phi cơ này đã đáp xuống Thái Lan và Căm Bốt. Tôi được tham dự vào việc thu hồi một chiếc đáp xuống xa lộ cách căn cứ không quân Udorn gần 60 dặm. Tôi biết còn có nhiều cuộc thu hồi khác, và tôi hy vọng những người trong cuộc cũng sẽ chia sẻ để mọi người được biết.

Cuộc thu hồi chiếc 73-00882 về Udorn
(The Udorn recovery of 73-00882)

Anh bạn Bill Mullett (lúc đó cũng mang cấp bậc Thượng sĩ Nhất như tôi) và tôi đã có những liên quan đáng kể với chiếc Northrop F-5E, một chiến đấu cơ 2 động cơ, số đuôi 73-00882. Đây là một trong 26 chiếc F-5 của Không Lực VNCH đã bay từ CCKQ Tân Sơn Nhất và đáp xuống các căn cứ không quân hoặc đường lộ ở Thái Lan và Căm Bốt vào ngày 29 tháng Tư năm 1975.

Theo những gì Đoàn Cố Vấn Quân Sự Mỹ tại Thái Lan (JUSMAGTHAI: Joint United States Military Advisory Group, Thailand) cho biết thì khi Tân Sơn Nhất bị địch quân tràn vào, phi công của chiếc F-5 00882, một vị Thiếu tá KQVN, vừa trở về sau phi vụ cuối cùng của ông, đáp xuống phi đạo nhưng không tắt máy mà cũng không lấy thêm nhiên liệu vì phi trường đang bị địch pháo kích.

Một anh Thiếu úy nhảy lên chiếc F-5 một chỗ ngồi này và vị thiếu tá cất cánh, bất chấp bánh bên trái đã bị nổ banh.

Ông bay về hướng tây bắc, vượt khoảng 390 dặm (625 km) tới Thái Lan, và khi đồng hồ báo động nhiên liệu sắp cạn đã đáp khẩn cấp xuống một xa lộ thẳng tắp và vắng vẻ duy nhất trong vùng.

Tuy mang tiếng là “xa lộ” nhưng con đường cũng không được rộng cho lắm, khi chiếc F-5 đáp xuống hai đầu cánh chỉ cách lề đường khoảng 5 cm, nhưng vị Thiếu tá đã đáp an toàn với một người ngồi trên đùi mình và bánh đáp bên trái chỉ còn là cái niềng sắt!

Vị trí chiếc F-5 đáp cách CCKQ Udorn của Không Lực Hoàng Gia Thái Lan 58 dặm về hướng tây nam.

Qua ngày hôm sau, tôi và Bill - 2 trong số 3 cơ trưởng khu trục (fighter crew chiefs) duy nhất còn ở Udorn trong những ngày cuối cùng trước khi KLHK rút đi toàn bộ – được trao nhiệm vụ tới nơi kéo chiếc F-5 về căn cứ, cùng với một toán phụ lực và bảo vệ an ninh.

Chúng tôi sẽ được cung cấp một bộ kéo phi cơ (tow kit) F-5, safety pins (có hàng chữ “Remove Before Flight”), bánh đáp, vỏ bánh đáp và con đội để thay bánh.

Nhưng sáng hôm sau khi chúng tôi tới nơi thì những dụng cụ, phụ tùng trên chưa được đưa tới. Sau khi thảo luận với nhau, chúng tôi quyết định cứ kéo về, khi nào phụ tùng tới sẽ thay sau.

Kéo được 11 dặm thì phụ tùng tới. Chúng tôi thay bánh xe, gắn các safety pins lên bánh đáp, súng đại bác rồi tiếp tục kéo, tới cuối ngày thì đi thêm được 17 dặm nữa, vị chi tổng cộng 28 dặm.

Ngày hôm sau, 2 tháng 5 năm 1975, chúng tôi kết thúc 30 dặm còn lại. Quãng đường 58 dặm ấy không biết có phải là kỷ lục kéo phi cơ (towing) trong không quân hay không, nhưng đoạn đường 11 dặm với cái bánh đáp chỉ còn niềng sắt chắc chắn phải là một kỷ lục!

Có hằng trăm, rất có thể hàng ngàn người hiếu kỳ từ hai bên rừng kéo ra đi theo chúng tôi cả dặm đường. Thật là một cảnh tượng khó quên!

Chiếc F-5E 00882 được kéo trên xa lộ về CCKQ Udorn

Trước khi về gần tới CCKQ Udorn, chúng tôi phải kéo chiếc F-5 qua cây cầu trên sông Mun. Về tới cổng căn cứ, tôi và Bill được lệnh xuống khỏi cái tractor Coleman và đứng sang một bên để một vị Trung tá trong Đoàn Cố Vấn Quân Sự Mỹ đứng một mình trước cái cản xe chụp hình, để nhìn vào hình người ta sẽ nghĩ ông đã một thân một mình kéo chiếc F-5 từ rừng rậm về đây (rất có thể trong đầu ông ta không có ý tưởng “mờ ám” đó nhưng nhìn những gì đang diễn ra trước mắt tôi bắt buộc phải nghĩ như thế).

Ngày 15 tháng 5 năm 1975 tôi về nước, trước khi chiếc F-5E số đuôi 73-00882 ấy được đưa về California rồi được viện trợ cho Không Lực Honduras, và theo sự tìm hiểu của tôi, tới nay vẫn còn bay.

CHÚ THÍCH: Chiếc F-5E này không nằm trong số 25 chiếc F-5 (3 F-5A, 22 F-5E) được hàng không mẫu hạm USS Midway vận chuyển từ U Tapao về đảo Guam, mà sau đó được một chiếc vận tải cơ C-5 Galaxy chở về Hoa Kỳ.


BỔ TÚC của NGƯỜI DỊCH

*F-5

-Theo lời các phi công F-5 trong Không Quân VNCH, hai nhân vật trong chuyện kể khó tin nhưng có thật của ông Jeff McNeal là Thiếu tá Lê Hải, Phi Đoàn 544, và Thiếu úy Xuân (không rõ họ) Phi Đoàn 536.

-Ngoài ra, trong cuốn F-5 Tigers over Vietnam (2001), tác giả Anthony Tambini còn ghi lại hai sự việc sau đây:

(1) Một chiếc F-5F (loại 2 chỗ ngồi), đã chở 4 phi công trong 2 khoang lái, bằng cách tháo bỏ các dù, hạ ghế xuống thấp hết mức, một phi công ngồi và phi công đứng khom lưng đối mặt, lưng dựa vào cockpit. Phi cơ cất cánh thành công và bay đi Thái Lan.

Nhưng có lẽ hệ thống thắng đã bị hư hại khi phi trường bị pháo kích nên không còn sử dụng được, hậu quả khi phi cơ đáp xuống một phi đạo thô sơ và chật hẹp, không thể ngừng được nên đâm vào gốc cây và phát nổ. Cả 4 phi công tử nạn, gồm các Thiếu tá Mai Tiến Đạt, Nguyễn Đức Toàn, Ngô Văn Trung và Đại úy Lê Thiện Hữu.

(Chú thích của người dịch: chiếc F-5 2 chỗ ngồi nói trên chắc hẳn là F-5B, vì theo Robert C Mikesh, tác giả cuốn Flying Dragons, cùng với sự tìm hiểu của chúng tôi, KQVN không Có F-5F)

(2) Một F-5E cất cánh với 3 phi công, gồm Đại úy Tô Phương Cường, Đại úy Vũ Ngô Châu và Trung úy Trần Ngọc Bửu, đã đến được Căn Cứ U-Tapao của Hải Quân Hoàng Gia Thái Lan bình yên vô sự.

*A-37

Theo cuốn Flying Dragons, có tổng cộng 27 chiếc A-37, hầu hết cất cánh từ Bình Thủy, tới được U Tapao.

Ngoài ra, còn có một chiếc A-37 đáp xuống một xa lộ gần Căn Cứ KQ Korat, phía bắc Bangkok, gần một trường học, bom đạn còn đầy dưới cánh, và người Mỹ đã phải gửi một Đại úy phi công Mỹ đến để bay chiếc này về Căn Cứ KQ Udorn.

Chiếc A-37 hết nhiên liệu đáp xuống một xa lộ gần một trường học ở phía Bắc Bangkok

*A-1 SKYRAIDERS

Năm ngoái, nhân đánh dấu 50 năm ngày miền Nam VN lọt vào tay Cộng Sản, tờ Aviation's Post của viện bảo tàng National Museum of World War II, ở Colorado Springs, đã đăng bản tin sau đây về bốn chiếc A-1 Skyraider của Không Lực VNCH được đưa về Mỹ sau ngày 30 tháng Tư năm 1975. Xin tạm dịch như sau:

Ngày 5 tháng 5 này đánh dấu 50 năm cuộc “giải cứu” bốn chiếc Skyraider khỏi lọt vào tay Cộng Sản Bắc Việt để đưa về Hoa Kỳ, một chiếc trong số đó hiện là tài sản của Viện Bảo Tàng ở Colorado Springs.

Khi cuộc chiến Việt Nam sắp tàn, vào ngày 29 tháng Tư năm 1975, khi quân Cộng Sản Bắc Việt tiến tới gần Sài Gòn, 165 phi cơ – trong đó có 11 chiếc Skyraiders – trước đây được viện trợ cho Không Quân VNCH – đã vội vã bay sang U-Tapao, Thái Lan, để khỏi lọt vào tay quân địch.

Nhưng Bắc Việt muốn làm chủ những phi cơ này và tìm cách đòi lại vì họ coi đó là “chiến lợi phẩm”. Vì thế, 101 chiếc phi cơ đáng giá nhất, trong đó dĩ nhiên không có Skyraiders, đã được đưa lên hàng không mẫu hạm USS Midway đang thả neo tại Căn Cứ Hải Quân Thái Lan gần đó để đưa về Guam.

Nhưng vì các phi cơ Skyraiders nói chung đã đóng góp công sức không nhỏ trong việc yểm trợ chiến trường và cấp cứu phi công lâm nạn trong suốt chiều dài cuộc chiến, bốn chiếc đã được bí mật đưa tới cất dấu tại căn cứ không quân Ta Khli ở miền trung Thái Lan để tránh sự dòm ngó của Cộng Sản Bắc Việt.

Sau hai ngày - 5 và 6 tháng 5, 1975 - căng thẳng, công tác toàn tất. Sau đó bốn chiếc Skyraider đã được đưa về Hoa Kỳ để trưng bày tại các viện bảo tàng hàng không, và Viện Bảo Tàng của chúng tôi được làm chủ chiếc A-1E duy nhất.

Ba chiếc kia đều là A-1H, được đưa tới các viện bảo tàng National Air and Space Museum ở Washington, D.C., Cavanaugh Flight Museum ở Addison, Tex., và Tennessee Museum of Flight ở Sevierville, Tenn.

National Museum of World War II chúng tôi xin mời quý vị tới chiêm ngưỡng chiếc Skyraider A-1E khi quý vị có dịp ghé Colorado Springs Airport.

Chiếc A-1E Skyraider của National Museum of World War II được sơn phù hiệu Phi Đoàn 524 Thiên Lôi, SĐ2KQ