ĐƯỜNG TÔI ĐI - Nửa Đời Cầm Bút (8)

[Nguyen Huu Thien]

Hồi ký

ĐƯỜNG TÔI ĐI - Nửa Đời Cầm Bút (8)

Nguyễn Hữu Thiện
*Để tưởng nhớ những người từng chung những quãng đường đời mà nay đã khuất bóng

Hẻm 6 Trương Minh Ký (tt)

Trở lại với hẻm 6 Trương Minh Ký và vụ nữ ca sĩ Diệu Anh tự tử vì thất tình.

Tuy nhà cô chỉ cách nhà bà ngoại tôi hơn trăm mét, trước đó tôi không hề để ý tới việc trong hẻm có một nữ ca sĩ cho tới khi nghe các dì các cậu bàn tán về việc cô tự tử. Theo đó, Diệu Anh là một ca sĩ trẻ đang lên, có nhan sắc, tự tử vì thất tình nam ca sĩ Anh Ngọc, lúc đó đang là đệ nhất nam danh ca của nền tân nhạc Việt Nam, là thần tượng số 1 của nữ giới.

Dĩ nhiên, các tờ báo chuyên loan tin giật gân đã không bỏ lỡ cơ hội khai thác tin hấp dẫn này, nhưng theo tôi nhớ thì hai tờ báo các dì các cậu tôi đọc thường xuyên là nhật báo Ngôn Luận và tuần báo Điện Ảnh thì Ngôn Luận chỉ đăng một tin ngắn còn Điện Ảnh không hề đề cập tới (lúc đó chưa có hai tờ Kịch Ảnh, Màn Ảnh).

Về cư dân trong hẻm 6, một số người đồn rằng sau khi Diệu Anh quyên sinh, vào đêm khuya khi mọi nhà đã ngủ yên, lâu lâu lại có tiếng người khóc từ trên cây điệp.

Trong các kỳ trước tôi quên mô tả cây điệp phía trước dãy nhà phía trong hẻm 6, trong đó có nhà cũ của dì TN, nhà cô Trầm, và nhà gia đình nữ ca sĩ Diệu Anh. Có thể nói cả đời tôi chưa từng thấy cây điệp nào lớn và cành lá xum xuê như thế. Gốc của nó phải hai người ôm, còn tàng cây thì phủ kín một khu đất rộng, tạo ra bóng mát suốt ngày, nơi trẻ con trong hẻm thường tụ tập nô đùa, bày các trò chơi.

Một cây điệp cổ thụ

Sau đó, người ta còn đồn rằng có nhà ở gần gốc điệp ban đêm nghe tiếng khóc tò mò mở cửa sổ lén nhìn ra thì thấy ở cành điệp phía trên có bóng một cô gái mặc quần áo trắng ngồi trên đó khóc.

Ít lâu sau, khi gia đình Diệu Anh đã dọn đi nơi khác, người ta làm một cái bàn thờ nho nhỏ bằng ván đóng vào gốc cây, bốn mùa hương khói.

Sau khi gia đình dì TN và bà ngoại tôi di chuyển vào tận phía trong ấp Tây Ba gần bờ kinh Nhiêu Lộc, từ đây đi ra đường Trương Minh Ký tôi thường sử dụng lối đi dọc đường xe lửa (cổng số 6) hoặc đường Nguyễn Huỳnh Đức cho nên không mấy khi có dịp trở lại hẻm 6.

Trong lần trở lại sau cùng trước khi nhập ngũ vào cuối năm 1968, tôi thấy bàn thờ vẫn còn đó, bát nhang với những chân nhang còn mới cho thấy vẫn có người hương khói; tôi chỉ thắc mắc những người thắp nhang có biết “sự tích” của bàn thờ này hay chỉ xem đó là một bàn thờ cúng cô hồn dưới gốc cây đa cây gạo như thường thấy ở nhiều nơi?!

Từ đó, trong khi hẻm 6 không bao giờ phai mờ trong ký ức, tôi hầu như quên luôn tên tuổi và cái chết của người nữ ca sĩ bạc mệnh. Mãi tới năm 2017, nhân dịp nhạc sĩ Lê Dinh từ Canada sang thăm Úc, tôi được gặp gỡ, ngồi cạnh ông trong bữa cơm thân mật do đồng hương Gò Công của ông khoản đãi tại một nhà hàng ở Melbourne; khi biết tôi là dân Trương Minh Giảng, ông hỏi tôi có biết chuyện nữ ca sĩ Diệu Anh quyên sinh vì thất tình nam ca sĩ Anh Ngọc hồi đầu thập niên 1960 hay không, tôi mới chợt bùi ngùi nhớ lại…

Chỉ nhớ lại thôi, và vẫn tự nhủ không bao giờ đặt bút viết về chuyện tình có đoạn kết đáng buồn này, không ngoài mục đích tôn trọng cả người đã khuất (Diệu Anh) lẫn người còn sống (Anh Ngọc).

Về phần những người cầm bút có tên tuổi, 6 năm sau ngày trò chuyện với nhạc sĩ Lê Dinh tôi vào trang nhà của nữ danh ca Thanh Thúy thì vô tình đọc được một bài viết có nhắc tới cái chết của Diệu Anh qua vài hàng ngắn gọn của tác giả uy tín Trần Quốc Bảo. Đó là bài Mừng sinh nhật thứ 98 của Ca Sĩ Anh Ngọc; bài này cũng được một số trang mạng khác phổ biến vào cuối năm 2023.

Nam danh ca Anh Ngọc ngày còn trẻ

Chỉ cần đọc tựa đề Mừng sinh nhật thứ 98 của Ca Sĩ Anh Ngọc độc giả cũng có thể đoán trước đây là một bài viết ca tụng Anh Ngọc, trong đó cuộc sống tình cảm cá nhân của người nam danh ca đã được Trần Quốc Bảo trình bày một cách khá chi tiết.

Vì bài này đã được phổ biến rộng rãi, tôi xin phép trích đăng nguyên văn những gì tác giả Trần Quốc Bảo viết về cuộc sống tình cảm của Anh Ngọc.

“Ở Hà Nội, ông thành hôn với kịch sĩ Giáng Hương, người cùng tuổi với ông (sinh năm 1925). Giáng Hương là một trong bốn nàng Kiều đẹp nổi tiếng thời ấy ở số 68 Hàng Bông gồm Nguyễn Kiều Vinh, Kiều Dinh (Giáng Kiều), Kiều Hinh (Giáng Hương) và Kiều Hương trong câu thơ Quang Dũng: “Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm”…

Năm 1949 Anh Ngọc vào Sài Gòn để khởi đầu cộng tác với đài phát thanh Pháp Á…

Một thời gian sau khi ly hôn người vợ đầu Giáng Hương, Anh Ngọc gặp ca sĩ Thái Xuân khi chị bắt đầu đi hát ở Bộ Tổng Tham Mưu Phòng 5 Chiến Tranh Tâm Lý khoảng năm 1957. Chị Thái Xuân nhớ lại, những ngày đầu tiên bước chân vào làng văn nghệ, Anh Ngọc đã dìu dắt và tập luyện cho chị (chứ không phải là Nhật Bằng như một số tài liệu đã ghi). Anh Ngọc đã giới thiệu chị đi hát ở rạp Thanh Bình trong phần phụ diễn văn nghệ trước khi chiếu phim, giới thiệu chị lên đài phát thanh Saigon hát cho chương trình Tiếng Tơ Đồng của nhạc sĩ Hoàng Trọng và một số chương trình khác…

Trong cặp mắt chị, Thái Xuân khẳng định với Thế Giới Nghệ Sĩ: “Anh Ngọc là nam danh ca đẹp trai nhất Việt Nam”. Anh Ngọc và Thái Xuân dọn về chung sống ở đường Trần Văn Thạch (gần góc Hai Bà Trưng), Saigon. Lúc đó, ca sĩ Minh Tuyết (chị của Uyên Ly, Kim Anh – tam ca Ba Con Mèo) cũng ở trong một con hẻm trên con đường này. Sau đó hai người dọn về một chỗ ở khác trong khu Thị Nghè để Anh Ngọc đi làm việc gần hơn. Ngày 5 tháng 9 năm 1962, Thái Xuân hạ sinh con gái Từ Ngọc Trâm.

Khoảng hơn một năm sau, 1963, Anh Ngọc và Thái Xuân chia tay, Thái Xuân dọn về Building Cửu Long đường Hai Bà Trưng, trên lầu là nơi cư trú và lui tới của nhiều nhà văn, nghệ sĩ nổi tiếng như Mai Thảo, Viên Linh, Hoàng Hải Thủy, Thanh Nam, vợ chồng nhạc sĩ Hồ Xuân Mai – ca sĩ Linh Phương…

Cùng thời gian đầu thập niên 1960, Anh Ngọc quen ca sĩ Diệu Anh. Gia đình cô không đồng ý, đã gặp Anh Ngọc điều đình cho cuộc chia tay. Vì mối lương duyên không trọn vẹn, Diệu Anh đã quyên sinh năm 1961, theo ca sĩ Thu Thủy, cũng là cháu của Diệu Anh, cho biết, và chuyện này báo chí ngày ấy đã không tiếc giấy mực khai thác”. (ngưng trích)

* * *

Như người đọc có thể thấy, khi bắt buộc phải đề cập tới chuyện tình có đoạn kết bi thảm giữa Diệu Anh và Anh Ngọc, tác giả Trần Quốc Bảo đã hết sức ngắn gọn và không quên nói rõ nguồn tin này là từ “ca sĩ Thu Thủy, cũng là cháu của Diệu Anh…”, đồng thời nhấn mạnh “chuyện này báo chí ngày ấy đã không tiếc giấy mực khai thác”, nay ông chỉ nhắc lại.

Thế nhưng không phải người cầm bút nào cũng ý thức như Trần Quốc Bảo.

Cách đây ít lâu, khi quyết định viết thiên hồi ký này, tôi có nhờ “Mr Google” tìm cho vài bài viết về con đường xưa tôi đi - Trương Minh Giảng.

Kết quả, cùng với một số bài rất hữu ích tôi còn đọc được một bài khá… nhảm nhí (do lịch sự tối thiểu, tôi không muốn viết là “rẻ tiền”) của một tác giả ở Hoa Kỳ, vốn được một số người xưng tụng là nhà thơ, nhà văn, kiêm nhà báo “tên tuổi”.

Tuy nhiên theo nhận xét của riêng tôi, nếu chỉ tính trong cương vị một nhà báo, ông này (tạm gọi là ông X) viết lách cũng thường thôi, nội dung các bài viết chủ yếu nhắm vào thành phần độc giả bình dân với những chuyện tình éo le, chuyện tâm linh kỳ bí mà trong đa số trường hợp ông là nhân vật chính, hoặc những bài châm biếm, đả kích vô tội vạ, cung cách tương tự ký giả Thương Sinh của tờ Con Ong trước năm 1975.

Trong phần cuối của một bài viết về khu Trương Minh Giảng được phổ biến vào cuối năm 2020, ông X đã kể lại việc nữ ca sĩ Diệu Anh, mà ông viết tắt là D.A., tự tử.

Lẽ ra tôi cũng chẳng nên nhắc tới bài viết nhảm nhí này nhưng vì trong đó ông X không chỉ nhớ sai thời điểm (1963 thay vì 1961) mà còn ly kỳ rùng rợn hóa thành một chuyện ma quái đản nên chẳng đặng đừng tôi phải đề cập tới.

Đại khái ông X cho biết nhà ông ở cách hẻm 6 gần một cây số, ông vốn là người ái mộ Diệu Anh vì cô vừa đẹp vừa sexy cho nên sau khi hay tin cô tự tử đã cầu cơ và “hồn ma D.A. lên nói chuyện với tôi tỉnh bơ” (những chữ trong ngoặc kép là nguyên văn của ông X).

Hồn Diệu Anh cho ông biết (ở bên kia thế giới) “khổ lắm, nóng kinh khủng, nhưng không tiếc cuộc sống, vì đời sống trên trần toàn kẻ lòng lang, dạ thú, đẩy cho ma một cái bầu rồi trốn!”

Động lòng thương cảm, ông X hứa với hồn ma Diệu Anh rằng nếu cho ông biết chỗ xác nằm (trong nghĩa địa), thì ông “sẽ tặng một bài thơ và một bó hoa”…

Việc hồn ma Diệu Anh sau đó hiện về giữa ban ngày bằng xương bằng thịt để tới chỗ hẹn với ông X (nhưng ông trốn, không dám gặp vì sợ… ma cà rồng hút máu) và những tình tiết vô lý, mâu thuẫn trong bài viết của ông tôi xin dẹp sang một bên để chỉ đề cập tới lời hồn ma Diệu Anh nói với ông qua cuộc cầu cơ:

“…không tiếc cuộc sống, vì đời sống trên trần toàn toàn kẻ lòng lang, dạ thú, đẩy cho ma một cái bầu rồi trốn.”

Như vậy, theo bài viết của ông X, ngày ấy Diệu Anh quyên sinh vì bị nam ca sĩ Anh Ngọc hoặc một tay sở khanh nào đó tặng bầu rồi quất ngựa truy phong!

Tôi không biết ngày ấy các tờ báo lá cải ở Sài Gòn khi khai thác chuyện tình Diệu Anh - Anh Ngọc đã viết những gì, tôi chỉ biết qua tìm hiểu trên các trang mạng thì thấy từ ngày người Việt bôn ba hải ngoại tới nay, ông X là người đầu tiên, và duy nhất, viết rằng nguyên nhân Diệu Anh quyên sinh là bị một “kẻ lòng lang, dạ thú” tặng bầu rồi bỏ trốn!

Hồn ma Diệu Anh có “lên” hay không, hồn có “nói” như thế hay không, chỉ có trời biết; hay chính ông X phịa ra những chi tiết này để thêm phần lâm ly bi đát khi nhắc tới cái chết của Diệu Anh, không ai có thể trả lời!

Cũng cần viết thêm, câu chuyện này còn được “nhà báo” X đưa vào ít nhất một bài viết khác của mình, cho thấy ra vẻ ông rất đắc ý với những gì mình viết.

Riêng tôi, kính nhi viễn chi, không dám lạm bàn. Hơn nữa, biết đâu ông X không cố tình phịa mà chỉ “lẫn lộn” Diệu Anh với một cô gái khác mà ông quen biết, cũng tự tử chết mà nguyên nhân là bị một “kẻ lòng lang, dạ thú” tặng cho một cái bầu rồi quất ngựa truy phong!

Nhưng cho dù ông X chỉ lập lại những gì ngày đó các tờ báo lá cải đã tường thuật, và bản thân ông thực sự có khả năng gọi hồn Diệu Anh lên để nghe cô tâm sự, ông cũng không nên khai thác chuyện tình buồn này để câu độc giả.


DẬY THÌ

Tới đây tôi viết về những gì… khó nói nhất trong một đời người: tuổi dậy thì!

Khó nói bởi vì nếu “thành thật khai báo quá trình dậy thì” sẽ có những chi tiết “nhạy cảm” không nên viết ra, mà úp mở thì quý vị, quý bạn không biết ngày ấy tôi… dậy thì ra sao?!

Vì thế tôi phải bán cái cho “Mr Google”, và sau đây là câu trả lời của AI (trí thông minh nhân tạo):

“Tuổi dậy thì thường bắt đầu trong khoảng 9 - 14 tuổi (trung bình là 11 - 12 tuổi) và kéo dài từ 2 đến 5 năm. Giai đoạn này đánh dấu sự phát triển vượt bực về chiều cao, vỡ giọng, xuất hiện mụn trên mặt…

“Trong thời điểm dậy thì, các hormone (nội tiết tố) của tuyến sinh dục được sản xuất rất dồi dào làm tăng kích thước các cơ quan, bộ phận sinh dục. Kèm theo đó là các tác động của hormone lên cảm xúc, khiến các cô cậu tuổi ở độ tuổi này luôn có cảm xúc mạnh mẽ, khát khao đòi hỏi và khám phá cảm xúc tình dục… Suy nghĩ về tình dục, muốn nghe hoặc đọc về tình dục là điều bình thường khi bước vào độ tuổi dậy thì.” (ngưng trích)

Thế nhưng riêng với bản thân tôi, câu trả lời của AI chỉ đúng ở đoạn đầu (Tuổi dậy thì thường bắt đầu… tăng kích thước các cơ quan bộ phận sinh dục), còn đoạn sau (Kèm theo đó là các tác động của hormone… là điều bình thường khi bước vào độ tuổi dậy thì) không chính xác.”

Trên thực tế, “những cảm xúc mạnh mẽ, khát khao đòi hỏi và khám phá cảm xúc tình dục” đến với tôi khá muộn so với đám bạn trai cùng tuổi.

Có thể viết một cách văn huê: tôi biết làm thơ ca tụng tình yêu ảo tưởng trước khi được nếm mùi vị thực sự của ái tình!

Viết ra có thể không ai tin nhưng sự thật là mãi tới năm 13 tuổi, đang học lớp đệ Ngũ, lần đầu tiên trong đời tôi mới chú ý tới một bộ phận của phái nữ, đó là cặp tuyết lê của Q, nàng liên tử nhà dì TN.

“Liên tử” tức con sen, con ở, người ở, ở đây tôi gọi là ô-sin cho lịch sự.

Q hơn tôi 1, 2 tuổi, bắt đầu làm ô-sin cho nhà dì TN khi tôi vừa lên lớp đệ Lục (lớp 8 ngày nay). Ít lâu sau, vì hoàn cảnh gia đình (ông bố đau ốm), Q phải tạm nghỉ để về quê phụ mẹ chăm sóc các em.

Cũng xin có đôi dòng về nghề làm ô-sin trong những gia đình người Bắc di cư mà tôi được biết. Các cô thường xuất thân từ vùng quê, con nhà nghèo, bắt đầu khôn lớn thì được đưa lên thành phố làm ô-sin cho những gia đình khá giả, cũng người Bắc, cùng theo đạo Công giáo; tới tuổi dậy thì mới trở về nhà để chuẩn bị lấy chồng.

Dịch vụ ô-sin này diễn ra một cách tốt đẹp nhờ có sự tin tưởng lẫn nhau giữa đôi bên, một sự tin tưởng có được nhờ những người quen biết cả hai phía đứng ra làm trung gian.

Chẳng hạn gia đình dì TN, dượng tôi có mấy người bà con ở Phước Tỉnh, trong số đó có một bà bác họ đi về Sài Gòn thường xuyên, và bác đã đứng ra làm trung gian đưa Q lên Sài Gòn làm ô-sin cho nhà dì.

Chính vì gia đình của ô-sin và gia đình mướn ô-sin cùng quen biết người làm trung gian cho nên ngoài sự sòng phẳng về tiền bạc còn có sự an tâm, tin tưởng lẫn nhau giữa hai gia đình.

Riêng dì TN, tôi thấy dì thương Q như con cháu trong nhà, bảo ban dạy dỗ đủ điều; tôi nhớ nhất là việc trước mỗi bữa cơm, dì đều lấy phần thức ăn để dành cho Q chứ không để Q phải ăn thừa cả nhà!

Chính vì thế, khi Q phải trở về quê để phụ mẹ trông coi các em, dì đã không mướn ô-sin khác mà chờ Q. Không ngờ hơn nửa năm sau Q mới trở lên Sài Gòn.

Chỉ hơn nửa năm nhưng thân hình Q đã phát triển không ngờ. Nhất là vòng số 1, mới ngày nào ở phía trước ngực còn như hai cái núm cau (tôi đoán mò chứ nào có nhìn thấy) mà nay đã căng phồng như hai trái vú sữa Cái Mơn!

"Vú sữa Cái Mơn" (ảnh minh họa)

Sau này hồi tưởng, tôi nhớ vòng số 3 của Q ngày ấy cũng phát triển không thua gì cô ngưới mẫu có biệt hiệu “nữ hoàng nội y” ở trong nước hiện nay, nhưng không hiểu sao tôi chỉ để ý tới vòng số 1 (sau này làm người lớn mới hiểu “nam tu nữ nhũ”)!

Nhưng, tôi viết thật tình chứ không giả dối, lúc đó tôi chỉ ngạc nhiên, tò mò trước tốc độ dậy thì của Q chứ không hề rung động hoặc có ý tưởng mờ ám trước hai trái vú sữa căng tròn của cô nàng.

* * *

H, “nàng thơ” tuổi dậy thì của tôi thì trái lại, thẳng đuột từ trên xuống dưới, có hơn người chăng là mái tóc óng ả dài tới lưng.

H không phải ai xa lạ mà chính là cô con gái lớn của gia đình mua lại căn nhà của dì TN ở phía trong hẻm.

Đúng ra phải gọi là “đại gia đình” bởi vì ông bố của H, một công chức gốc Bắc di cư, có tới hai bà vợ sống chung nhà. Bà vợ cả đã lớn tuổi, vấn tóc, bà vợ lẽ còn khá trẻ, búi tóc.

H là người con duy nhất của bà cả, vì thế chúng tôi đoán mò có lẽ nhiều năm sau khi lấy chồng bà mới sanh con, mà lại là con gái cho nên ông bố của H mới lấy thêm vợ lẽ. Vào thời gian tôi lên Sài Gòn, cuối năm 1958, bà vợ lẽ đã sanh được một đứa con trai để nối dõi tông đường cho chồng, sau đó không sanh thêm nữa.

(Bộ luật Gia đình 1959, do bà dân biểu quốc hội Trần Lệ Xuân đề xướng, có hiệu lực từ ngày 02/01/1959; với các cuộc hôn nhân "năm thê bảy thiếp" đã diễn ra trước thời điểm này, luật pháp tôn hiện trạng cũ để tránh gây xáo trộn đời sống và tình cảm trong các gia đình)

Thời gian hai năm đầu, tôi không hề chú ý tới H, bởi hình ảnh một cô bé 9, 10 tuổi thường bế em ra tiệm tạp hóa mua xí muội, bánh kẹo có gì nên thơ, thu hút đâu.

Phải đợi mấy năm sau, khi không còn phải bế em nữa H bắt đầu làm dáng, điệu bộ tôi mới thấy cô bé trông cũng hay hay. Rồi theo thời gian, tôi nhận ra rằng H đẹp, càng ngày càng đẹp, những nét đẹp dịu dàng, thanh thoát, điểm chút kiêu sa rất khó diễn tả mà tôi ví von với Marie Laforêt, có khác chăng người nữ danh ca kiêm diễn viên Pháp có đôi mắt hạt dẻ và mái tóc ngắn.

Marie Laforêt

H thường đi chung với cô bạn hàng xóm tên N. N cũng không phải người xa lạ mà là em gái út của cô Trầm, một người họ hàng xa của dượng tôi ở cách nhà H một căn. N cùng trạc tuổi với H, gương mặt khá xinh, để tóc bum-bê (bombée), thường được bà chị sai mang thuốc lá ba số 5, ba số 9 của Anh quốc sang biếu dượng tôi sau mỗi chuyến đi buôn.

Vì đã sẵn quen biết nhau, khi tới tuổi dậy thì tôi không hề quan tâm tới N; chưa kể N còn có tính con trai, rất tự nhiên và nói hơi nhiều. Nhưng cũng nhờ N mà tôi có dịp gần H.

Số là ngoài giờ đi học, H và N thường rủ nhau ra đầu hẻm mua đồ ăn vặt. Lúc về, đi ngang qua nhà bà ngoại tôi, không cần biết tôi có ở nhà hay không, nếu thấy cổng không khóa là N dắt H vào trong sân, ngồi ở cái xích đu vừa ăn vừa đấu láo vừa ngắm hoa, tự nhiên như người Hà Nội!

Nguyên hai căn nhà lầu bà ngoại tôi xây có sân trước khá rộng, dư sức đậu hai chiếc xe hơi. Tuy nhiên, có lẽ cho rằng gia đình mình không bao giờ có xe hơi, bà cho xây hàng rào bít kín mặt tiền, mỗi bên chỉ có một cái cổng nhỏ cho xe hai bánh và người ra vào.

Ít lâu sau khi gia đình dì TN từ nhà cũ dọn sang, nửa sân phía bên trái được dượng tôi cho làm thêm một mái hiên chạy ra tới mép hàng rào, vây lưới để trồng lan và nuôi chim hoàng yến, còn nửa sân bên phía nhà bà ngoại thì có một cây xoài nho nhỏ (bà giữ lại khi xây nhà), một giàn hoa giấy màu tím và vài loại hoa “bình dân” như cúc, mồng gà, mười giờ…, dưới hàng hiên đặt một cái xích đu.

Nếu có mặt ở nhà, trước khi ra sân để “tiếp khách” bao giờ tôi cũng chạy tới trước gương o lại mái tóc bồng bềnh kiểu James Dean, mỉm một nụ cười quyến rũ như Alain Delon, cố gắng giữ y như thế rồi mới bước ra sân, tim đập thình thịch còn hơn sau này đi coi mắt vợ!

Trong lúc tôi và N nói chuyện, H không bao giờ xen vào, cứ ngồi lặng im trên cái xích đu, miệng mỉm cười bâng quơ, mắt nhìn đi đâu đó như thể không có sự hiện của tôi trên cõi đời này (mặc dù cô nàng đang ngồi ké cái xích đu nhà tôi)!

Cũng có khi H hái một bông mười giờ, cầm trên tay lấy hai ngón xoay xoay trông đáng yêu gì đâu!

Một ngày nọ N chơi bạo, xin tôi một trái xoài xanh!

Cũng xin kể đôi dòng về một trong những cây xoài cuối cùng của vùng đất có tên “Vườn Xoài”.

Khi bà ngoại tôi mua khu đất này vào năm 1956, trên đó có một ngôi nhà cũ và mấy cây xoài, tất cả bị đốn đi để lấy đất xây nhà, trừ cây nhỏ nhất ở phía trước.

Không biết cây xoài này bị còi hay mới trồng sau này mà gốc nó bề ngang chỉ hơn một gang tay, cành lá xơ xác, năm nào sai trái nhất cũng chỉ được 3, 4 trái, có năm không được trái nào; chỉ có điều không hiểu là giống xoài gì mà trái khá lớn (không phải xoài tượng). Vì thế bà ngoại tôi rất quý, đợi cho xoài chín chứ không cho dì út tôi hái xanh.

Năm đó được 3 trái đã khá lớn, nếu cho N một trái chắc chắn bà ngoại sẽ biết nên tôi từ chối ngay. Sau này nhớ lại, tôi tin rằng nếu N biết tôi thích H, xúi H xin chắc chắc tôi đã cho một trái rồi tìm cách nói dối bà ngoại sau!

* * *

H càng lớn càng đẹp, tôi càng si mê. Rồi H trở thành “nàng thơ” của tôi.

Thơ tình, dĩ nhiên! Những bài thơ diêm dúa, diễm tình, giả tạo, và cải lương như thể chúng tôi đã yêu nhau, nắm tay nhau, thậm chí hôn môi nhau. Những bài thơ tình đầu đời ấy nếu giờ này được phổ biến, chắc tôi phải độn thổ!

Không chỉ làm thơ, tôi còn tập vẽ hình con gái bằng chì đen, một phong trào trong giới học sinh hồi đó.

Nhưng tới năm tôi lên lớp đệ Tứ (lớp 9 ngày nay), mối tình si dành cho H đi vào ngõ cụt: H lên trung học, và từ ngày mặc cái áo dài trắng với hiệu đoàn Gia Long trên ngực, ôm cặp da đi học, H (và N) không vào sân nhà bà ngoại tôi nữa.

Mỗi lần nhìn cái xích đu vắng bóng người đẹp, tôi lại thẫn thờ!

Thất tình, tôi bỏ làm thơ, ngưng vẽ hình con gái tóc dài bằng chì đen, thay vào đó tập… hút thuốc lá, bắt chước chúng bạn “ba đồng bốn điếu Ruby”.

Ruby, tên đầy đủ là Ruby Queen, là loại thuốc lá thơm gốc Anh quốc ra đời vào đầu thập niên 1960, do hãng MIC - Manufactures Indochinoises de Cigarettes - ở Sài Gòn sản xuất, ngày đó ngày đó rất được thanh niên và giai cấp trung lưu ưa chuộng.

Ruby Queen

Giá bán vào năm 1962, 1963 là 15 đồng một gói 20 điếu. Con trai mới lớn tập tành hút thuốc, hoặc học sinh nghèo không có tiền mua nguyên gói thường mua lẻ 4 điếu giá 3 đồng. Từ đó mới có thành ngữ “ba đồng bốn điếu Ruby” để chỉ thành phần tập tành phì phèo trước tuổi này.

(Còn tiếp)

(Hồi ký ĐƯỜNG TÔI ĐI - Nửa Đời Cầm Bút được lưu trữ trong Forum Văn Nghệ, Sub-Forum Trang Thành Viên)