Nguyên Tử - Hòa Bình
(Atoms For Peace)
(Atoms For Peace)
Việt Bào Phạm Văn Bản
Cách nay 20 năm khi tôi còn trở lại học đường, hàng ngày đi học và làm tổng kết những tài liệu sách báo cho thư viện của trường đại học Everett Community College. Cũng trong việc tham khảo tài liệu sách báo này, tôi đã nhận biết rằng vào ngày 5 tháng 3 năm 1957 hai quốc gia Hoa Kỳ và Ba Tư (Iran) đã ký kết về Thỏa Thuận Hợp Tác Xử Dụng Nguyên Tử Vì Mục Đích Hòa Bình (Cooperation Concerning Civil Uses of Atoms), theo Chương Trình Nguyên Tử Hòa Bình (Atoms For Peace) của Tổng Thống Dwight D. Eisenhower.
Với mục đích của Hoa Kỳ là yểm trợ quốc gia Ba Tư đang phát triển được tiếp cận công nghệ, giáo dục hạt nhân dân sự, cũng như cung cấp kiến thức, thiết bị, và khoa học kỹ thuật cho lớp người trẻ Iran. Ví dụ điển hình là vào năm 1967, Hoa Kỳ đã giúp xây dựng Lò Phản Ứng Nghiên Cứu Tehran (Tehran Research Reactor – TRR) tại Đại Học Tehran, và cung cấp nhiên liệu Uranium làm giàu có độ cao (Weapons-Grade, khoảng 93% U-235) cho lò phản ứng này.
Do đó chúng ta có thể nói sự hợp tác hạt nhân giữa Hoa Kỳ - Ba Tư được diễn ra từ lâu, và rất suôn sẻ trong bao thập niên, và Hiệp Chủng Quốc đã từng góp phần vào công cuộc đặt nền móng cho chương trình hạt nhân của quốc gia trong vùng Trung Đông này.
Vào năm 2015 dưới thời Tổng Thống Barack Obama đã ký kết một Thỏa Thuận Hạt Nhân với Ba Tư (The Joint Comprehensive Plan of Action = JCPOA). Thỏa Thuận Hạt Nhân giữa Ba Tư với 6 cường quốc, bao gồm Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc, hay còn gọi là nhóm P5+1 được ký vào năm 2015 với tên đầy đủ là Kế Hoạch Hành Động Chung Toàn Diện (Joint Comprehensive Plan of Action – JCPOA), là kết quả của 15 năm đàm phán ngoại giao.
Tiếp theo đó Hoa Kỳ đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhắm vào Ba Tư, và giúp cho dân nước phục hồi nền kinh tế, thịnh vượng tài nguyên dầu mỏ. Đổi lại Ba Tư đồng ý hạn chế chương trình hạt nhân cùng với sự thanh sát nghiêm ngặt của quốc tế.
Thỏa thuận này cũng cho phép Cơ Quan Năng Lượng Nguyên Tử Quốc Tế (International Atomic Energy Agency – IAEA) giám sát nghiêm nhặt, liên tục, và chặt chẽ các cơ sở hạt nhân của Ba Tư để đảm bảo tính minh bạch, đúng đắn và rõ ràng. Chặn đứng con đường chế tạo bom thì theo thỏa thuận này, Ba Tư chỉ cách khả năng tạo bom hạt nhân 2 tới 3 tháng, tiếp đến JCPOA kéo dài thời gian này lên hơn 1 năm, bằng cách buộc Ba Tư phải từ bỏ phần lớn Uranium làm giàu và giảm số lượng máy ly tâm.
Tóm lại đây là nỗ lực đa phương mang tính lịch sử đã ngăn chặn được nguy cơ xảy ra cuộc chiến tranh mới tại Trung Đông. Riêng phía Hoa Kỳ được nhiều đồng minh Châu Âu: Anh, Pháp, Đức, Ý... coi đây là một thỏa thuận ngoại giao lịch sử!
Nhưng tới ngày 8 tháng 5 năm 2018, Tổng Thống Cộng Hòa Donald Trump chính thức tuyến bố “Hoa Kỳ rút khỏi Thỏa Thuận Hạt Nhân với Ba Tư” (JCPOA) sau nhiều lần đề cập vấn đề này: “Tôi tuyên bố Hoa Kỳ sẽ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Ba Tư. Chúng ta không thể ngăn Tehran chế tạo bom hạt nhân với cơ cấu mục ruỗng của thỏa thuận hiện tại. Chúng ta không thể để các thành phố của Hoa Kỳ bị đe dọa và cho phép chính quyền Ba Tư tiếp cận loại vũ khí nguy hiểm nhất thế giới.”
(I announce that the United States will withdraw from the nuclear agreement with Iran. We cannot prevent Tehran from building a nuclear bomb with the rotten structure of the current deal. We cannot allow American cities to be threatened and permit the Iranian regime to access the world’s most dangerous weapons).
Lập tức cựu Tổng thống Dân Chủ Barack Obama lên tiếng chỉ trích quyết định này, cho rằng đây là “một sai lầm nghiêm trọng!” Ông cảnh báo rằng việc rút khỏi thỏa thuận mà không có bằng chứng rõ ràng về những vi phạm của Ba Tư có thể sẽ đẩy nhanh cuộc chạy đua vũ trang hay xung đột trong khu vực và “sẽ phá hoại uy tín của Hoa Kỳ trên chính trường quốc tế”.
Trong khi đó cựu Ngoại Trưởng John Kerry cũng than phiền về quyết định của ông Trump vì cho rằng quyết định này “làm suy yếu an ninh Hoa Kỳ, cô lập Hoa Kỳ với các đồng minh Châu Âu!” Sau cùng các nhà phân tích cũng cảnh báo hành động rút khỏi JCPOA của Hoa Kỳ sẽ gây ấn tượng xấu tới nhiều quốc gia, đặc biệt là Triều Tiên, về sự tin cậy của Washington với tư cách là một đối tác đàm phán.
Bởi thế Trung Đông cũng có thể đối mặt với một cuộc chạy đua vũ trang nếu Tehran từ bỏ JCPOA và tái khởi động chương trình hạt nhân.
Tóm lại như chúng ta thấy, Tổng Thống Cộng Hòa Donald Trump trở lại ở nhiệm kỳ 2 để tiến hành chiến dịch Epic Fury (Cơn Thịnh Nộ Sử Thi), xử dụng bom đạn tân tiến Hoa Kỳ nhằm mang nền văn minh cổ đại Ba Tư trở về thời kỳ đồ đá!
Đối với Ba Tư ngày nay là Toàn Dân Toàn Diện:
- Toàn Dân Vi Binh
- Toàn Địa Vi Phòng
- Toàn Tài Vi Dụng
- Toàn Diện Vi Chính.
Việt Bào Phạm Văn Bản