Đó là nhận định của tổ chức giám sát dân chủ uy tín nhất thế giới.
(Win McNamee/Pool Photo via AP)
Mỹ không còn là một nền dân chủ nữa. Một trong những nguồn thông tin toàn cầu đáng tin cậy nhất về sức khỏe của các quốc gia dân chủ hiện nay đã khẳng định điều này một cách thẳng thắn. Viện Nghiên cứu Các Loại Hình Dân chủ (V-Dem) thuộc Đại học Gothenburg đã đi đến kết luận đáng báo động trong báo cáo thường niên của mình , rằng Mỹ đang lao nhanh về phía chế độ chuyên chế với tốc độ nhanh hơn cả Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ. “Dữ liệu của chúng tôi về Hoa Kỳ có từ năm 1789. Những gì chúng ta đang chứng kiến hiện nay là sự suy thoái dân chủ nghiêm trọng nhất từ trước đến nay trong lịch sử nước này”, Staffan Lindberg, người sáng lập viện nghiên cứu, cho biết.
Từ năm 2012, Lindberg đã dẫn dắt nhóm nghiên cứu nhỏ của mình ở Thụy Điển trở thành nguồn phân tích hàng đầu thế giới về sức khỏe của nền dân chủ toàn cầu. Trong báo cáo mới nhất, được công bố vào thứ Ba, họ kết luận rằng Hoa Kỳ, lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, đã đánh mất vị thế lâu dài của mình như một nền dân chủ tự do. Quốc gia này hiện đang trải qua một quá trình nhanh chóng mà các tác giả của báo cáo gọi là “chuyên chế hóa”.
“Với Orbán ở Hungary, phải mất khoảng bốn năm, với Vučić ở Serbia, phải mất tám năm, còn với Erdoğan ở Thổ Nhĩ Kỳ và Modi ở Ấn Độ, phải mất khoảng 10 năm để hoàn thành việc đàn áp các thể chế dân chủ mà Trump đã đạt được chỉ trong một năm,” Lindberg nói.
Nền dân chủ Mỹ hiện đang ở mức tồi tệ nhất kể từ năm 1965, khi luật dân quyền của Mỹ lần đầu tiên đưa ra quyền bầu cử phổ thông trên thực tế . Theo báo cáo, tất cả những tiến bộ đạt được kể từ đó đã bị xóa bỏ.
Trên toàn thế giới, nền dân chủ đã suy giảm xuống mức thấp nhất kể từ giữa những năm 1970. "Thế giới chưa bao giờ chứng kiến nhiều quốc gia cùng lúc chuyển sang chế độ chuyên chế như hiện nay", Lindberg nói.
Báo cáo cho biết, kỷ lục 41% (3,4 tỷ) dân số thế giới hiện đang sinh sống tại các quốc gia nơi nền dân chủ đang suy thoái, đồng thời cho rằng Washington đang dẫn đầu xu hướng toàn cầu này xa rời dân chủ.
Các nhà nghiên cứu sử dụng 48 chỉ số khác nhau để đánh giá sức khỏe dân chủ, chẳng hạn như tự do ngôn luận và truyền thông, chất lượng bầu cử và việc tuân thủ pháp luật. Chỉ số “dân chủ tự do” thu được cho thấy tốc độ suy thoái nền dân chủ Mỹ là chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Yếu tố chính là “sự tập trung quyền lực nhanh chóng và mạnh mẽ vào tay tổng thống”, Lindberg cho biết. Quốc hội đã bị gạt ra ngoài lề, gây nguy hiểm cho “sự kiểm soát và cân bằng” (các ràng buộc tư pháp và lập pháp đối với nhánh hành pháp) vốn rất quan trọng đối với nền dân chủ Mỹ. Đồng thời, quyền công dân đang suy giảm nhanh chóng và tự do ngôn luận hiện đang ở mức thấp nhất kể từ những năm 1940.
“Chúng ta đã chứng kiến sự tập trung quyền lực rất nhanh chóng vào nhánh hành pháp. Nhánh lập pháp hầu như đã từ bỏ quyền lực của mình cho tổng thống. Nó không còn đóng vai trò là cơ chế kiểm soát quyền lực hành pháp nữa”, Lindberg nói.
Trong năm đầu tiên làm tổng thống, Donald Trump đã ký 225 sắc lệnh hành pháp , trong khi Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát chỉ thông qua 49 đạo luật mới. “Hầu hết các sắc lệnh hành pháp của Trump đều rất quan trọng. Ông ấy đã đóng cửa toàn bộ các bộ ngành của chính phủ, sa thải hàng trăm nghìn nhân viên. Các dự luật được Quốc hội thông qua chủ yếu là những sửa đổi không đáng kể đối với các luật hiện hành. Vì vậy, chúng ta không còn sự phân chia rõ ràng giữa nhánh lập pháp và nhánh hành pháp nữa”, Lindberg nói.
Trong khi đó, Tòa án Tối cao cũng phần lớn đã từ bỏ quyền lực, và ngay cả khi bác bỏ các sắc lệnh hành pháp của Trump, ông ta vẫn tìm cách lách luật, Lindberg nói với tôi. Ông ấy chỉ ra rằng hiện có hơn 600 vụ kiện đang diễn ra chống lại chính quyền Trump tại các tòa án.
Theo báo cáo, một khía cạnh khác của nền dân chủ đang nhanh chóng xuống cấp ở Mỹ là việc loại bỏ các rào cản nội bộ bảo vệ chính phủ liên bang khỏi sự lạm dụng quyền lực. Khi tôi hỏi Lindberg về cách chúng ta nên hiểu những phát hiện này, câu trả lời của ông ấy rất dứt khoát. “Trump đã sa thải các tổng thanh tra và các quan chức cấp cao trong nhiều bộ ngành, và thay thế họ bằng những người trung thành. Đây chính xác là những gì Orbán và Erdoğan đã làm. Họ loại bỏ những ràng buộc đối với quyền lực. Đến nay, rõ ràng là Trump đang hướng tới chế độ độc tài.”
Vậy làm thế nào mà một viện nghiên cứu nhỏ ở Gothenburg lại trở thành một nguồn thông tin đáng tin cậy về sự suy thoái của nền dân chủ ở Washington? Khi Lindberg, một nhà khoa học chính trị kiệm lời, thành lập Viện V-Dem vào năm 2012, nền dân chủ toàn cầu đang ở gần đỉnh cao lịch sử.
“Hồi đó, tất cả chúng tôi đều đang nghiên cứu về quá trình dân chủ hóa, và chúng tôi thất vọng vì các chỉ số đo lường chưa đủ tốt, vì vậy chúng tôi muốn tạo ra một chỉ số toàn cầu đáng tin cậy, có ý nghĩa đối với toàn bộ cộng đồng các nhà nghiên cứu về dân chủ”, ông nói.
Năm năm sau, khi viện này công bố bộ dữ liệu đầu tiên về nền dân chủ toàn cầu, các chuyên gia nhận ra rằng mọi thứ đang nhanh chóng đi sai hướng. “Giờ đây, tất cả chúng tôi, những người nghiên cứu về dân chủ hóa, đều trở thành những nhà nghiên cứu về chuyên chế hóa ”, Lindberg nói.
Vào thời điểm đó, các báo cáo của họ bị chỉ trích là "phóng đại" những rủi ro đối với sự ổn định dân chủ toàn cầu. "Chúng tôi bị gọi là những người hay gây hoang mang. Nhưng giờ đây, những cảnh báo của chúng tôi dường như đã được chứng minh là đúng", Lindberg nói.
Nhóm nòng cốt gồm khoảng chục nhà nghiên cứu tại Gothenburg hợp tác với 4.200 nhà nghiên cứu ở 180 quốc gia, sử dụng cái mà họ tuyên bố là bộ dữ liệu toàn cầu lớn nhất về dân chủ, với hơn 32 triệu điểm dữ liệu cho 202 quốc gia và vùng lãnh thổ, trải dài từ năm 1789 đến năm 2025. “Chúng tôi có các tiêu chuẩn phổ quát, nhưng cũng có những người trực tiếp làm việc tại chỗ để cho chúng tôi biết điều gì thực sự đang diễn ra. Các báo cáo hoàn toàn mang tính khoa học, dựa trên nghiên cứu, và dữ liệu của chúng tôi không bị thiên vị và ảnh hưởng của nhà nước, không bị chi phối bởi các ý kiến chuyên gia và các cân nhắc chính trị.”
Báo cáo của V-Dem, mang tên "Sự tan rã của kỷ nguyên dân chủ?", nên là tài liệu bắt buộc phải đọc đối với châu Âu , nơi bảy quốc gia thành viên EU – Hungary, Hy Lạp, Croatia, Slovenia, Slovakia, Ý và Romania – đang "bị ảnh hưởng bởi quá trình chuyên chế hóa", trong bối cảnh các chính phủ sử dụng kiểm duyệt truyền thông, hạn chế tự do ngôn luận và đàn áp xã hội dân sự. Bồ Đào Nha và Bulgaria đã được đưa vào "danh sách theo dõi" của viện này.
Báo cáo xác định Vương quốc Anh là một “quốc gia chuyên chế mới”, được thúc đẩy bởi “sự suy giảm đáng kể” về tự do ngôn luận và truyền thông. Lindberg nói: “Ở Anh, điều này bắt đầu trước thời Keir Starmer, với Đạo luật Bầu cử năm 2022 và việc chính phủ mở rộng quyền lực đối với các ủy ban bầu cử. Đạo luật Cảnh sát năm 2022 đã làm giảm các quyền dân sự và tự do ngôn luận. Đạo luật An toàn Trực tuyến năm 2023 được sử dụng để trừng phạt ngôn luận trực tuyến và các vụ kiện nhằm bịt miệng các nhà báo. Đạo luật Giáo dục Đại học (Tự do Ngôn luận) năm 2023 đã gia tăng yêu cầu đối với các trường đại học trong việc giám sát các cuộc biểu tình và kiểm soát tự do ngôn luận. Điều đáng lo ngại là một khi sự thoái trào dân chủ bắt đầu, rất khó để ngăn chặn nó.”
Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy, Thụy Sĩ, Estonia và Ireland dẫn đầu bảng xếp hạng chỉ số dân chủ toàn cầu năm 2025 của V-Dem. Những nỗ lực của các quốc gia khác, bao gồm Ba Lan, được nêu bật vì đã cố gắng "quay đầu" thoát khỏi chế độ chuyên chế. Nhưng chỉ có 18 quốc gia trên thế giới đang dân chủ hóa, một con số thấp kỷ lục.
Một điểm sáng duy nhất trong đánh giá về Hoa Kỳ là các cuộc bầu cử tự do và công khai vẫn đang được tổ chức, và hệ thống bầu cử “hiện vẫn ổn định”. Nhưng các sắc lệnh hành pháp kể từ khi Trump lên nắm quyền đã chỉ ra những rủi ro mới đối với hệ thống bầu cử.
Lindberg cho biết, những mối đe dọa đối với các quan chức và nhân viên phụ trách bầu cử đang ở mức đáng báo động. “Chúng ta đã thấy các báo cáo trên phương tiện truyền thông cho thấy 40% nhân viên bầu cử/phụ trách điểm bỏ phiếu đã nghỉ việc kể từ năm 2020. Và Trump chưa bao giờ chấp nhận thất bại khi đó. Tại sao ông ta lại chấp nhận thất bại bây giờ? Nếu chúng ta chứng kiến sự phủ nhận kết quả bầu cử vào năm 2026, thì đó sẽ là sự sụp đổ hoàn toàn của nền dân chủ.”
Một nguồn lạc quan thận trọng tiềm tàng có thể là việc xu hướng độc đoán của Trump ngày càng trở nên không được lòng dân. Tỷ lệ ủng hộ của ông hiện dưới 40%. Một lượng lớn cử tri của Trump vô cùng thất vọng với cuộc chiến mới ở Iran và với chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao. Nhiều bang tự do từng là mục tiêu của Trump, như Minnesota và California, đã thành công trong việc chống lại các mối đe dọa đối với quyền công dân và cộng đồng địa phương.
“Chúng tôi cũng đang nhận thấy ngày càng nhiều lời chỉ trích từ chính nội bộ phong trào MAGA,” Lindberg nói.
Như báo cáo cảnh báo, sẽ thật ngây thơ nếu cho rằng các nước châu Âu miễn nhiễm với sự suy thoái dân chủ, bất kể điều gì xảy ra ở Washington. “Đây là một xu hướng toàn cầu,” Lindberg nói, “vì vậy không chỉ riêng Mỹ đang thúc đẩy điều này. Nghiên cứu cho thấy rõ ràng rằng phe cực hữu, một khi nắm quyền, có khả năng cao sẽ phá bỏ các thể chế dân chủ.”
Tại nhiều quốc gia châu Âu, cử tri hiện đang tập hợp lại để bầu ra những phiên bản Trump của riêng họ, bất chấp những lời đe dọa công khai của chính quyền đối với lục địa và sự ủng hộ dai dẳng dành cho các đảng cực đoan làm suy yếu sự ổn định của châu Âu. Giới bảo thủ truyền thống cũng đang làm theo, hy vọng một cách phi lý rằng mọi việc lần này sẽ tốt đẹp hơn so với các thời kỳ cai trị độc tài trước đây. Với những con số rõ ràng và ngôn ngữ mạch lạc, báo cáo của V-Dem nhấn mạnh những rủi ro của con đường này.
Martin Gelin
https://www.theguardian.com/world/co...cracy-watchdog
(Win McNamee/Pool Photo via AP)
Mỹ không còn là một nền dân chủ nữa. Một trong những nguồn thông tin toàn cầu đáng tin cậy nhất về sức khỏe của các quốc gia dân chủ hiện nay đã khẳng định điều này một cách thẳng thắn. Viện Nghiên cứu Các Loại Hình Dân chủ (V-Dem) thuộc Đại học Gothenburg đã đi đến kết luận đáng báo động trong báo cáo thường niên của mình , rằng Mỹ đang lao nhanh về phía chế độ chuyên chế với tốc độ nhanh hơn cả Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ. “Dữ liệu của chúng tôi về Hoa Kỳ có từ năm 1789. Những gì chúng ta đang chứng kiến hiện nay là sự suy thoái dân chủ nghiêm trọng nhất từ trước đến nay trong lịch sử nước này”, Staffan Lindberg, người sáng lập viện nghiên cứu, cho biết.
Từ năm 2012, Lindberg đã dẫn dắt nhóm nghiên cứu nhỏ của mình ở Thụy Điển trở thành nguồn phân tích hàng đầu thế giới về sức khỏe của nền dân chủ toàn cầu. Trong báo cáo mới nhất, được công bố vào thứ Ba, họ kết luận rằng Hoa Kỳ, lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, đã đánh mất vị thế lâu dài của mình như một nền dân chủ tự do. Quốc gia này hiện đang trải qua một quá trình nhanh chóng mà các tác giả của báo cáo gọi là “chuyên chế hóa”.
“Với Orbán ở Hungary, phải mất khoảng bốn năm, với Vučić ở Serbia, phải mất tám năm, còn với Erdoğan ở Thổ Nhĩ Kỳ và Modi ở Ấn Độ, phải mất khoảng 10 năm để hoàn thành việc đàn áp các thể chế dân chủ mà Trump đã đạt được chỉ trong một năm,” Lindberg nói.
Nền dân chủ Mỹ hiện đang ở mức tồi tệ nhất kể từ năm 1965, khi luật dân quyền của Mỹ lần đầu tiên đưa ra quyền bầu cử phổ thông trên thực tế . Theo báo cáo, tất cả những tiến bộ đạt được kể từ đó đã bị xóa bỏ.
Trên toàn thế giới, nền dân chủ đã suy giảm xuống mức thấp nhất kể từ giữa những năm 1970. "Thế giới chưa bao giờ chứng kiến nhiều quốc gia cùng lúc chuyển sang chế độ chuyên chế như hiện nay", Lindberg nói.
Báo cáo cho biết, kỷ lục 41% (3,4 tỷ) dân số thế giới hiện đang sinh sống tại các quốc gia nơi nền dân chủ đang suy thoái, đồng thời cho rằng Washington đang dẫn đầu xu hướng toàn cầu này xa rời dân chủ.
Các nhà nghiên cứu sử dụng 48 chỉ số khác nhau để đánh giá sức khỏe dân chủ, chẳng hạn như tự do ngôn luận và truyền thông, chất lượng bầu cử và việc tuân thủ pháp luật. Chỉ số “dân chủ tự do” thu được cho thấy tốc độ suy thoái nền dân chủ Mỹ là chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Yếu tố chính là “sự tập trung quyền lực nhanh chóng và mạnh mẽ vào tay tổng thống”, Lindberg cho biết. Quốc hội đã bị gạt ra ngoài lề, gây nguy hiểm cho “sự kiểm soát và cân bằng” (các ràng buộc tư pháp và lập pháp đối với nhánh hành pháp) vốn rất quan trọng đối với nền dân chủ Mỹ. Đồng thời, quyền công dân đang suy giảm nhanh chóng và tự do ngôn luận hiện đang ở mức thấp nhất kể từ những năm 1940.
“Chúng ta đã chứng kiến sự tập trung quyền lực rất nhanh chóng vào nhánh hành pháp. Nhánh lập pháp hầu như đã từ bỏ quyền lực của mình cho tổng thống. Nó không còn đóng vai trò là cơ chế kiểm soát quyền lực hành pháp nữa”, Lindberg nói.
Trong năm đầu tiên làm tổng thống, Donald Trump đã ký 225 sắc lệnh hành pháp , trong khi Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát chỉ thông qua 49 đạo luật mới. “Hầu hết các sắc lệnh hành pháp của Trump đều rất quan trọng. Ông ấy đã đóng cửa toàn bộ các bộ ngành của chính phủ, sa thải hàng trăm nghìn nhân viên. Các dự luật được Quốc hội thông qua chủ yếu là những sửa đổi không đáng kể đối với các luật hiện hành. Vì vậy, chúng ta không còn sự phân chia rõ ràng giữa nhánh lập pháp và nhánh hành pháp nữa”, Lindberg nói.
Trong khi đó, Tòa án Tối cao cũng phần lớn đã từ bỏ quyền lực, và ngay cả khi bác bỏ các sắc lệnh hành pháp của Trump, ông ta vẫn tìm cách lách luật, Lindberg nói với tôi. Ông ấy chỉ ra rằng hiện có hơn 600 vụ kiện đang diễn ra chống lại chính quyền Trump tại các tòa án.
Theo báo cáo, một khía cạnh khác của nền dân chủ đang nhanh chóng xuống cấp ở Mỹ là việc loại bỏ các rào cản nội bộ bảo vệ chính phủ liên bang khỏi sự lạm dụng quyền lực. Khi tôi hỏi Lindberg về cách chúng ta nên hiểu những phát hiện này, câu trả lời của ông ấy rất dứt khoát. “Trump đã sa thải các tổng thanh tra và các quan chức cấp cao trong nhiều bộ ngành, và thay thế họ bằng những người trung thành. Đây chính xác là những gì Orbán và Erdoğan đã làm. Họ loại bỏ những ràng buộc đối với quyền lực. Đến nay, rõ ràng là Trump đang hướng tới chế độ độc tài.”
Vậy làm thế nào mà một viện nghiên cứu nhỏ ở Gothenburg lại trở thành một nguồn thông tin đáng tin cậy về sự suy thoái của nền dân chủ ở Washington? Khi Lindberg, một nhà khoa học chính trị kiệm lời, thành lập Viện V-Dem vào năm 2012, nền dân chủ toàn cầu đang ở gần đỉnh cao lịch sử.
“Hồi đó, tất cả chúng tôi đều đang nghiên cứu về quá trình dân chủ hóa, và chúng tôi thất vọng vì các chỉ số đo lường chưa đủ tốt, vì vậy chúng tôi muốn tạo ra một chỉ số toàn cầu đáng tin cậy, có ý nghĩa đối với toàn bộ cộng đồng các nhà nghiên cứu về dân chủ”, ông nói.
Năm năm sau, khi viện này công bố bộ dữ liệu đầu tiên về nền dân chủ toàn cầu, các chuyên gia nhận ra rằng mọi thứ đang nhanh chóng đi sai hướng. “Giờ đây, tất cả chúng tôi, những người nghiên cứu về dân chủ hóa, đều trở thành những nhà nghiên cứu về chuyên chế hóa ”, Lindberg nói.
Vào thời điểm đó, các báo cáo của họ bị chỉ trích là "phóng đại" những rủi ro đối với sự ổn định dân chủ toàn cầu. "Chúng tôi bị gọi là những người hay gây hoang mang. Nhưng giờ đây, những cảnh báo của chúng tôi dường như đã được chứng minh là đúng", Lindberg nói.
Nhóm nòng cốt gồm khoảng chục nhà nghiên cứu tại Gothenburg hợp tác với 4.200 nhà nghiên cứu ở 180 quốc gia, sử dụng cái mà họ tuyên bố là bộ dữ liệu toàn cầu lớn nhất về dân chủ, với hơn 32 triệu điểm dữ liệu cho 202 quốc gia và vùng lãnh thổ, trải dài từ năm 1789 đến năm 2025. “Chúng tôi có các tiêu chuẩn phổ quát, nhưng cũng có những người trực tiếp làm việc tại chỗ để cho chúng tôi biết điều gì thực sự đang diễn ra. Các báo cáo hoàn toàn mang tính khoa học, dựa trên nghiên cứu, và dữ liệu của chúng tôi không bị thiên vị và ảnh hưởng của nhà nước, không bị chi phối bởi các ý kiến chuyên gia và các cân nhắc chính trị.”
Báo cáo của V-Dem, mang tên "Sự tan rã của kỷ nguyên dân chủ?", nên là tài liệu bắt buộc phải đọc đối với châu Âu , nơi bảy quốc gia thành viên EU – Hungary, Hy Lạp, Croatia, Slovenia, Slovakia, Ý và Romania – đang "bị ảnh hưởng bởi quá trình chuyên chế hóa", trong bối cảnh các chính phủ sử dụng kiểm duyệt truyền thông, hạn chế tự do ngôn luận và đàn áp xã hội dân sự. Bồ Đào Nha và Bulgaria đã được đưa vào "danh sách theo dõi" của viện này.
Báo cáo xác định Vương quốc Anh là một “quốc gia chuyên chế mới”, được thúc đẩy bởi “sự suy giảm đáng kể” về tự do ngôn luận và truyền thông. Lindberg nói: “Ở Anh, điều này bắt đầu trước thời Keir Starmer, với Đạo luật Bầu cử năm 2022 và việc chính phủ mở rộng quyền lực đối với các ủy ban bầu cử. Đạo luật Cảnh sát năm 2022 đã làm giảm các quyền dân sự và tự do ngôn luận. Đạo luật An toàn Trực tuyến năm 2023 được sử dụng để trừng phạt ngôn luận trực tuyến và các vụ kiện nhằm bịt miệng các nhà báo. Đạo luật Giáo dục Đại học (Tự do Ngôn luận) năm 2023 đã gia tăng yêu cầu đối với các trường đại học trong việc giám sát các cuộc biểu tình và kiểm soát tự do ngôn luận. Điều đáng lo ngại là một khi sự thoái trào dân chủ bắt đầu, rất khó để ngăn chặn nó.”
Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy, Thụy Sĩ, Estonia và Ireland dẫn đầu bảng xếp hạng chỉ số dân chủ toàn cầu năm 2025 của V-Dem. Những nỗ lực của các quốc gia khác, bao gồm Ba Lan, được nêu bật vì đã cố gắng "quay đầu" thoát khỏi chế độ chuyên chế. Nhưng chỉ có 18 quốc gia trên thế giới đang dân chủ hóa, một con số thấp kỷ lục.
Một điểm sáng duy nhất trong đánh giá về Hoa Kỳ là các cuộc bầu cử tự do và công khai vẫn đang được tổ chức, và hệ thống bầu cử “hiện vẫn ổn định”. Nhưng các sắc lệnh hành pháp kể từ khi Trump lên nắm quyền đã chỉ ra những rủi ro mới đối với hệ thống bầu cử.
Lindberg cho biết, những mối đe dọa đối với các quan chức và nhân viên phụ trách bầu cử đang ở mức đáng báo động. “Chúng ta đã thấy các báo cáo trên phương tiện truyền thông cho thấy 40% nhân viên bầu cử/phụ trách điểm bỏ phiếu đã nghỉ việc kể từ năm 2020. Và Trump chưa bao giờ chấp nhận thất bại khi đó. Tại sao ông ta lại chấp nhận thất bại bây giờ? Nếu chúng ta chứng kiến sự phủ nhận kết quả bầu cử vào năm 2026, thì đó sẽ là sự sụp đổ hoàn toàn của nền dân chủ.”
Một nguồn lạc quan thận trọng tiềm tàng có thể là việc xu hướng độc đoán của Trump ngày càng trở nên không được lòng dân. Tỷ lệ ủng hộ của ông hiện dưới 40%. Một lượng lớn cử tri của Trump vô cùng thất vọng với cuộc chiến mới ở Iran và với chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao. Nhiều bang tự do từng là mục tiêu của Trump, như Minnesota và California, đã thành công trong việc chống lại các mối đe dọa đối với quyền công dân và cộng đồng địa phương.
“Chúng tôi cũng đang nhận thấy ngày càng nhiều lời chỉ trích từ chính nội bộ phong trào MAGA,” Lindberg nói.
Như báo cáo cảnh báo, sẽ thật ngây thơ nếu cho rằng các nước châu Âu miễn nhiễm với sự suy thoái dân chủ, bất kể điều gì xảy ra ở Washington. “Đây là một xu hướng toàn cầu,” Lindberg nói, “vì vậy không chỉ riêng Mỹ đang thúc đẩy điều này. Nghiên cứu cho thấy rõ ràng rằng phe cực hữu, một khi nắm quyền, có khả năng cao sẽ phá bỏ các thể chế dân chủ.”
Tại nhiều quốc gia châu Âu, cử tri hiện đang tập hợp lại để bầu ra những phiên bản Trump của riêng họ, bất chấp những lời đe dọa công khai của chính quyền đối với lục địa và sự ủng hộ dai dẳng dành cho các đảng cực đoan làm suy yếu sự ổn định của châu Âu. Giới bảo thủ truyền thống cũng đang làm theo, hy vọng một cách phi lý rằng mọi việc lần này sẽ tốt đẹp hơn so với các thời kỳ cai trị độc tài trước đây. Với những con số rõ ràng và ngôn ngữ mạch lạc, báo cáo của V-Dem nhấn mạnh những rủi ro của con đường này.
Martin Gelin
- Martin Gelin viết bài cho tờ báo Thụy Điển Dagens Nyheter. Ông là tác giả của cuốn sách "Rules of Attraction: Why Soft Power Matters in Hard Times" (Những quy tắc thu hút: Tại sao quyền lực mềm lại quan trọng trong thời kỳ khó khăn).
https://www.theguardian.com/world/co...cracy-watchdog