Thả dù tiếp liệu cho An Lộc (1972)
Trần Lý tổng hợp
Chiến trường An Lộc 1972 là một chiến thắng vang dội của Quân Lực VNCH, anh dũng hy sinh chống lại Trận Tổng Tấn công Mùa Hè 72 của Cộng Sản Bắc Việt..Trận chiến khốc liệt đã để lại nhiều bài học được giảng dạy tại Học viện Quân sự Thế giới.
Rất nhiều sách báo, tập san quân sự thế giới đã viết về Trận này. Vai trò của Bộ binh, Chiến xa và các hoạt động của Không quân cũng đã được phân tích kỹ lưỡng,
Việc yểm trợ hỏa lực cho chiến trường của KQ được phân tích khá chi tiết, như các loại phi cơ, các loại vũ khí, bom đạn sử dụng.. Nhưng ít có tài liệu nghiên cứu về vai trò của Không quân trong việc chuyển tiếp liệu cho một chiến trường bị bao vây..
Nếu Hành quân trên bộ có đầy bất trắc, thì tiếp liệu bằng không vận cũng có những rủi ro không kém!
Khoa học quân sự hiện đại về thả dù đã được tối ưu hóa qua những cố gắng của phi hành đoàn và chuyên viên dưới đất; đã cải thiện, thử nghiệm các kỹ thuật mới để đưa được tiếp liệu đến tay các đơn vị bị vây hãm, mạng sống bị đe dọa..khi mà chỉ tiếp vận bằng đường hàng không là phương tiện duy nhất..Những nhà quân sự thường vẫn bênh vực cho thả dù tiếp liệu cũng đã phải chấp nhận:‘Thả dù’ không phải là phương pháp cung cấp tiếp liệu lý tưởng, khi vẫn còn có thể đưa tiếp liệu đến chỗ cần có, bằng các phương tiện không trợ khác.”.
Nhưng với những Vị chỉ huy tại chiến trường, khi đơn vị hoàn hoàn bị cắt đứt liên lạc, mất mọi nguồn tiếp té, thì hình ảnh những kiện hàng đong đưa dưới những cách dù rơi xuống khu vực đang trấn giữ, quả là những hy vọng giúp tăng niềm tin để tiếp tục chống đỡ, và sống còn..
Các chiến sĩ Quân Lực VNCH cùng các Cố vấn Mỹ bị bao vây tại An Lộc (1972) chắc chắn đã phải đặt nhiều hy vọng vào các cánh dù tiếp vận này..
Từ những bước đầu trực tiếp dính líu (1962) vào chiến tranh VN, đến giai đoạn chuẩn bị rút quân, QĐ Mỹ chưa bao giờ chuẩn bị một chiến dịch thả dù tiếp vãn quy mô và kéo dài như tại An Lộc 72..
Tình hình chiến sự để dẫn tới việc thả dù tiếp tế cho An Lộc, khác xa với những tình thế đã xảy ra tại Điện Biên Phủ và Khe Sanh,(hai trường hợp tiêu biểu trong quân sử, về việc tiếp liệu bằng thả dù: Trong cả hai trường hợp này, Pháp và Mỹ đều ‘chọn’ một chiến địa, biết chắc sẽ phải chuyển tiếp liệu đến chiến trường bằng thả dù.
Tình hình quân sự tại VNCH năm 1972 có nhiều khác biệt với 1968, năm cao điểm của cuộc tham chiến trực tiếp của Mỹ vào Chiến trường VN. Vào 1972, đa số người Mỹ cho rằng chiến tranh đang chấm dứt, chỉ còn một số ít đơn vị tác chiến còn lại và đa số chỉ giữ những vai trò cố vấn cho Quân đội VNCH..
Ngày 30 tháng Ba, 1972, CSBV mở cuộc tấn công Mùa Phục Sinh (Mùa Hè đỏ lửa), với mục tiêu chính là tiêu diệt lực lượng VNCH càng nhiều càng tốt, chiếm đóng các thành phố và lãnh thổ VNCH, hầu tạo áp lực chính trị trên Chính quyền VNCH.
Cuộc Tổng tấn công khởi động gần như cùng một lúc, tấn công vào 3 mục tiêu:
Vùng III Chiến Thuật VNCH, bao gồm SaiGon, có cả Tỉnh Bình Long với Thủ Phủ là An Lộc. An Lộc chỉ cách Sai Gon 65km, là một Tỉnh lỵ đang phát triển mạnh, dân số khoảng 15 ngàn người; nằm giữa những đồn điền cao su có phẩm chất tốt nhất Nam VN. Do vị trí ngay cạnh QL 13, An Lộc từ lâu đã là một mục tiêu chiến lược quan trọng trong tầm ngắm của CSBV.
Năm 1972, Tình báo Mỹ-Việt đã không tiên đoán sẽ có một cuộc tấn công quan trọng của CSBV vào Quân Khu III, và tại Khu vực này chỉ có SĐ 5 BB VNCH chịu trách nhiệm phòng thủ; Lực lượng phải trải rộng bao gồm Tỉnh Bình Long.
Các trận tấn công nghi binh tại Tây Ninh, đã thành công để che dấu được các cuộc chuyển quân của 3 SĐ 5, 9 (VC) và SĐ 7 Chính quy Bắc Việt, từ các Căn cứ bên trong Cambodia, xâm nhập lãnh thổ VNCH.
Bản đồ Trận An Lộc theo Tạp chí VIETNAM December 2000
CSBV khởi động các cuộc tấn công trong Tỉnh Bình Long từ 4 tháng Tư 1972, và An Lộc bắt đầu bị pháo kích.
Thị trấn xa nhất của Tỉnh Bình Long là Lộc Ninh bị thất thủ ngay trong đợt tấn công đầu tiên của CQ, chỉ có 100 quân trú phòng rút được vè An Lộc. Đến thời điểm này Tướng James Hollingsworth, Cố vấn trưởng QĐ3, mới biết rõ ý đồ của CQ và thông báo cho Tư Lệnh SĐ5 VNCH để tập trung quân hầu giữ An Lộc..
Tình hình suy đồi khiến cả ngàn dân thường đã phải tìm mọi cách chạy về Sài Gòn..
Trận An Lộc chính thức bắt đầu ngày 13 tháng 4, 1972. Lúc này CSBV đã chiếm được phi trường Quản Lợi và cắt đứt QL13 về phía Nam. Thành phố bị bao vây và chịu pháo kích liên tục. Nhờ dũng cảm, hy sinh và quyết tâm, Lực lượng trú phòng VNCH, được KQ Mỹ yểm trợ và được tiếp viện bằng không vận, đã giữ được An Lộc, và QL VNCH đã tạo được một phòng tuyến tạm vững để chặn quân CSVN
Thành quả đạt được của Quân đội VNCH do nhiều yếu tố:
Do bị bao vây (từ 7 tháng 4) không thể đưa tiếp liệu đến bằng đường bộ, các quân dụng, đạn dược và thực phẩm đều phải được không vận. An Lộc chỉ có thể trụ được nếu được tiếp tế đầy đủ. Quân phòng thủ cần giữ được tinh thần..và được tiếp tế các nhu yếu phẩm (thực phẩm, súng đạn và thuốc men).
Các kế hoạch không vận tiếp liệu bằng trực thăng không thành công khi quân BV thiết đặt được một hệ thống Phòng không hữu hiệu và dày đặc, Phi cơ không thể xâm nhập vào An Lộc.
Chuyến thả dù đầu tiên được thực hiện ngày 12/4, thã dù ban ngày, bị giới hạn do phòng không CS và bãi thả quá hẹp. Phi cơ chỉ có thể bay vào không phận thả dù An Lộc từ hướng Nam, bay dọc QL13. Mỡi phi vụ thường gồm 3 phi cơ bay ở cao độ 700 feet. Đa số phải thả ở cao độ 6000 feet để tránh phòng không. Phi hành đoàn thường dùng các đối vật để quan sát và đoán chừng, để thả các kiện tiếp liệu!. Do thiếu các thiết bị để làm giảm vận tốc rơi của dù, các kiện hàng lạc khỏi mục tiêu, rơi ngoài bãi thả, và ngoài phạm vi phòng thủ.
Trong 3 ngày 12-14 tháng 4, KQVNCH dùng 27 phi cơ C-123 , phụ thêm với các C-119 khả dụng, thả đến 135 tán hàng, nhưng quân trú phòng chỉ thu hồi được 34 tán. 6 phi cơ trúng đạn.
Ngày 15 tháng 4, 1 C-123 bị bắn rơi, phi hành đoàn hy sinh .. 4 ngày sau (19/4) thêm chiếc C-123, bay phi vụ thứ 40, trúng đạn phòng không, nổ trên không; Phi đoàn trưởng PĐ 425 Th. tá Nguyễn Thế Thân hy sinh.
Dù cố gắng, chịu nhiều thiệt hại cùng sự hy sinh tận tụy của các phi hành đoàn, phối hợp với các nhân viên chất hàng; KQVNCH khi6ng đủ phương tiện và khả năng kỹ thuật để tiếp tế cho An Lộc.
Ngay sau khi nhận trách nhiệm thả dù tiếp tế cho An Lộc, ngày 14 tháng Tư, MACV đã quyết định sử dụng các C-130s trong trọng trách này.
Hệ thống yêu cầu không trợ thay đổi, khác hẳn phương thức cũ (dùng Lai Khê làm điểm tập trung xuất phát để bay vào An Lộc).
Cố vấn tiếp vận Mỹ tại Lai Khê nhận các yêu cầu từ Chiến trường, chuyển sang cho Ban Chỉ Huy Tiếp vận Quân đoàn III VNCH (cũng tại Lai Khê), sau đó chuyển tiếp vẻ Tổng Cục Tiếp Vận tại Saigon. Hàng hóa do Hệ thống Tiếp vận VN được đưa đến Tân Sơn Nhất, chất lên các C-130 của KQ Mỹ đậu tại đây.. Phiếu giao hàng sẽ được chuyển bằng vô tuyến cho An Lộc.
Từ khi yêu cầu đến khi tiếp liệu thả xuống phải mất khoảng 2- 3 ngày..
Ngày 14 tháng 4: KQ Mỹ dùng 2 C-130s, sử dụng CADS (Computerized Aerial Drop System) để thử thả phi vụ đầu vào lúc bình minh: dùng hệ thống đóng hàng trong thùng CDS (Container Delivery System), thả ở cao độ thấp, theo các phương thức KQ Mỹ vẫn áp dụng tại Nam VN.
Phi cơ bay vòng trên An Lộc đến khi nhận được tín hiệu của nhân viên liên lạc không trợ (FAC). Không dùng đến cách hướng dẫn phức tạp, phi cơ bay theo QL13 từ hướng Nam; khi đến bãi thả (sân vận động An Lộc), computer tự thả các kiện hàng theo một điểm đã chọn sẵn. Để tránh phòng không CS, các pallets thực phẩm và đạn dược được đẩy ra và phi cơ vọt nhanh lên cao độ 600 feet, tuy nhiên vẫn không tránh được thiệt hại nhẹ nơi phần cánh lái phía đuôi do cao xạ CS bắn theo
Sau khi liên lạc với FAC tại chỗ, phi hành đoàn của chiếc C-130 thứ nhì quyết định tạo bất ngờ cho CQ bằng cách vào mục tiêu theo một hướng khác. Nhưng khi chỉ còn 30 giây để thả tiếp liệu, phi cơ gặp một lưới đạn phòng không ngay trước mũi. Phi công phải cố gắng điều khiển phi cơ sau khi trúng hàng chục viên đạn, đạn trúng vào phòng lái, vào cả hệ thống kiểm soát, gây thiệt mạng cho cơ phi chính; Phi công phụ và cơ phi khác cũng bị thương. Tệ hại hơn là vài pallet đạn 155m và cối 81 cũng bị bắt lửa , nguy cơ cháy và phát nỗ. Chiếc C-130 bị hư hại, cố lết bằng 2 động cơ, về đáp tại Tân Sơn Nhất. An Lộc không nhận được gì trong số 36 tấn hàng thả xuống..
Ngày 15 tháng 4, 2 chiếc C-130s khác bay vào An Lộc. Để phòng chống việc CQ can thiệp vào hệ thống liên lạc giữa phi cơ và FAC, 5 tần số vô tuyến khác nhau được sử dụng thay đổi; Cách thả dù CADS bị bỏ vì đòi hỏi đến sự chú tâm quá mức của phi hành đoàn khi thả tiếp liệu, trong khi phải cần chú trọng nhiều hơn vào hỏa lực phòng không của địch quân. Phi hành đoàn sẽ tự thả tiếp liệu theo tính toán tại chỗ.
Tuy cả 2 phi cơ đều trúng đạn, nhưng thả được 15 tấn tiếp liệu vào đúng bãi thả cho quân trí phòng…
Ngày 18 tháng 4, cao xạ phòng không CQ gẩn như bắn rơi được một C-130. Cánh phải Phi cơ bị bắn cháy, hỏng một động cơ, và một động bị cháy, mất liên lạc hoàn toàn Phi hành đoàn của Đ/Úy Jensen cố đáp xuống ruộng lầy bên ngoài vòng đai phòng thủ và được trực thăng cứu về Lai Khê (Xem ghi chú cuối bài)
KQ Mỹ quyết định tạm ngưng các cuộc thả dù tiếp tế ban ngày, chuyển sang thả dù ban đêm..
Kỹ thuật thả dù cũng có những thay đổi: Kỹ thuật đem ra dùng là GRADS (Ground Radar Aerial Delivery System) một kỹ thuật mà KQ Mỹ đã áp dụng từ cả chục năm.
Theo phương pháp này, phi cơ sẽ bay ở cao độ 6000 đến 9000 feet, ngoài tầm của súng đại bác phòng không CQ. Khi đến vị trí để thả dù theo tính toán của computer, bọc tiếp liệu được thả, dù được trang bị với một hệ thống bung chậm, kèm theo một hệ thống ‘canh giờ’, dù sẽ bung mở ở cao độ 500-800 feet trên mặt đất.
Trên nguyên tắc, phương thức này giữ cho nóc vàm của dù bung được hoàn toàn, làm chậm vận tốc rơi của bọc hàng tiếp liệu và bọc đáp xuống an toàn,.
Chuyến GRADS, thả đêm đầu tiên được thử nghiệm đêm 19 tháng 4. Dùng hệ thống hướng dẫn Skypot đặt tại Biên Hòa, Phi hành đoàn thả hàng ở cao độ 8000 feet. Kết quả thất bại khi quân trú phòng chỉ thu hồi được 2 trong 26 tấn hàng thả xuống.
Trong 4 ngày tiếp theo, các C130 thả thêm 6 chuyến GRADS, nhưng lượng hàng nhận được không đáng kể.
Thất bại vì khi áp dụng thực tế chiến trường An Lộc lại khác:
Ngày 24 tháng 4; 7 chiếc C-130 bay vào An Lộc, đèn phi cơ tắt hết. Các chuyến thả hàng đều an toàn, nhưng độ chính xác khi thả, lại quá kém, các pallet tiếp liệu bay lạc trong đêm! Hàng tiếp liệu thất lạc không đến tay quân trú phòng!
KQ Mỹ đành trở lại cách thả dù ban ngày (!), tuy chính xác hơn, nhưng lại bị thiệt hại nặng hơn về phi cơ.. Các chuyến thả dù bị thay đổi..‘ngày/đêm’ , liên tục để tìm giải pháp ?
Ngày 25-4, 11 chiếc C-130 thực hiện các phi vụ tiếp liệu. 5 chiếc đầu gặp phòng không mạnh. Một trúng nhiều phát đạn, mất cao độ, rơi cách bãi thả khoảng 2 miles về phía Nam, Toàn bộ phi hành đoàn tử nạn. Các Phi vụ còn lại bị hủy bỏ. (Xem ghi chú)
Hôm sau, 10 phi suất cũng bị bỏ vì lý do thời tiết.
Ngày 27-4, 2 phi vụ thả dù được thi hành: Tiếp liệu đến được tay quân trú phòng nhưng cả 2 phi cơ đều bị hư hại nặng vì đạn phòng không..
Đánh giá tổng kết thả dù bằng GRADS và thả ban đêm ghi nhận các kết quả quá kém:
Kế hoạch thả dù ban đêm tạm ngưng, cùng lúc với tình trạng bị bao vây của An Lộc trở nên nguy ngập; số lượng tồn trữ thực phẩm và đạn dược xuống thấp. CQ đưa ra sử dụng hỏa tiễn phòng không SA-7 tại Quảng Trị và có thể ngay tại An Lộc!.
Phương pháp thả dù ở cao độ thấp trở thành bất khả thi..
Để có thể thả dù ở cao độ ngoài tầm đại bác phòng không CS, KQ Mỹ đã thử nghiệm kỹ thuật High velocity (HIGH-V) airdrop..
Thay vì dùng loại dù G12 thông thường, đường kính 60-foot, các chuyên viên gắn loại dù 15-foot, có rãnh sẻ, để thông gió, gió thoát ra và dù sẽ rơi nhanh hơn.
Dù G12 bọc gió
Dù thả phương pháp HIGH-V
Ưu điểm của HIGH-V là không cần giai đoạn khởi động bung dù nên không cần line cutters; quan trọng hơn nữa là phương pháp mới có độ chính xác cao hơn phương pháp được dùng trước đây ‘high altitude, low opening (HALO), nhờ dù rơi xuống nhanh hơn. Khi thử nghiệm, 16 bọc hàng thả từ một C-130 duy nhất, phân tán nhưng vẫn tập trung được trong một khu vực 100 x 150m. Thử nghiệm mới cho thấy vai trò rất quan trọng của các chuyên viên xếp hàng và cách móc các bọc hàng vào dù (riggers); phân loại tiếp liệu, chọn riêng loại có thể thả mà không chịu ảnh hưởng quá mạnh khi chạm đất với vận tốc quá nhanh. Nguy hại không chỉ đo đặc tính của hàng hóa: một khối hàng nặng 1 tấn, rơi theo dù với vận tốc 120 feet/giây, có thể làm bể vỡ toàn bộ tiếp liệu, (thí nghiệm ghi lại 1 bọc trái đào 500kg, thả xuống, rơi trúng một xe jeep đang đậu làm xe dẹp lép; trong khi đó, bình thường, pallet gạo và đạn súng nhỏ. có thể chịu được các va chạm khi dù chạm đất..
Trong khoảng thời gian 8-10 tháng 5, 140 bọc (69 tấn) tiếp liệu đã được thả theo cách HIGH-V, chỉ 1 bọc rơi ngoài mục tiêu, và không có trục trặc nào về dù. Các trường hợp dù ‘không bọc’ được giảm thiểu đến mức chỉ còn 5 % (trong chuyến thả ngày 10 tháng 5). Các cuộc thả dù tiếp tục, sau đó từ 13 tháng 5, Vận tốc rơi càng ngày càng được cải thiện, trước đó tiếp liệu đạn pháo binh và xăng trong thùng phuy, có thể phát nổ, gây hỏa hoạn do rơi quá nhanh vì do dù trục trặc..
Độ chính xác của thả dù tiếp tục được cải thiện, thay đổi các thiết bị gắn thêm vào dù.
Đến đầu tháng 6, Phi trường CCK (ChangKaiChek)Taiwan, tiếp nhận loại C-130E, trang bị hệ thống ‘adverse weather aerial delivery system’ AWADS (hệ thống này từng được nghiên cứu và thử nghiệm tại Khe Sanh, nhưng chưa được sử dụng) và chỉ được thử tại An Lộc vào cuối tháng 6.
Vòng vây An Lộc được giải tỏa từ 12 tháng 6 và các trực thăng của KQVNCH đã chuyển quân vào, thay thế dần lực lượng trú phòng đã cố thủ trên 2 tháng.
Ngày 18 tháng 6, VNCH chính thức công bố đã phá vỡ được vòng vây An Lộc..
Tuy nhiên CQ vẫn chiếm đóng Phi trường Quản Lợi và chốt chặn QL13, nên An Lộc vẫn nhận được mỗi ngày 2 chuyến thả dù tiếp liệu do KQ Mỹ thực hiện.
Ghi chú:
Trong các phi vụ thả dù KQ Mỹ đã bị thiệt hại 3 chiếc C-130 tại An Lộc:
Chiếc phi cơ được sửa chữa, tân trang và sau khi hết thời gian hoạt động được đưa về trưng bày (18-8-2011) tại National Museum của USAF (hình trên)
Xin đọc thêm: ‘Không Quân VNCH và Chiến trường An Lộc’ trên nhiều trang web
Trần Lý 2-11-2026
Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển
Source:https://dongsongcu.wordpress.com/202...anly-tong-hop/
Trần Lý tổng hợp
Chiến trường An Lộc 1972 là một chiến thắng vang dội của Quân Lực VNCH, anh dũng hy sinh chống lại Trận Tổng Tấn công Mùa Hè 72 của Cộng Sản Bắc Việt..Trận chiến khốc liệt đã để lại nhiều bài học được giảng dạy tại Học viện Quân sự Thế giới.
Rất nhiều sách báo, tập san quân sự thế giới đã viết về Trận này. Vai trò của Bộ binh, Chiến xa và các hoạt động của Không quân cũng đã được phân tích kỹ lưỡng,
Việc yểm trợ hỏa lực cho chiến trường của KQ được phân tích khá chi tiết, như các loại phi cơ, các loại vũ khí, bom đạn sử dụng.. Nhưng ít có tài liệu nghiên cứu về vai trò của Không quân trong việc chuyển tiếp liệu cho một chiến trường bị bao vây..
Nếu Hành quân trên bộ có đầy bất trắc, thì tiếp liệu bằng không vận cũng có những rủi ro không kém!
Khoa học quân sự hiện đại về thả dù đã được tối ưu hóa qua những cố gắng của phi hành đoàn và chuyên viên dưới đất; đã cải thiện, thử nghiệm các kỹ thuật mới để đưa được tiếp liệu đến tay các đơn vị bị vây hãm, mạng sống bị đe dọa..khi mà chỉ tiếp vận bằng đường hàng không là phương tiện duy nhất..Những nhà quân sự thường vẫn bênh vực cho thả dù tiếp liệu cũng đã phải chấp nhận:‘Thả dù’ không phải là phương pháp cung cấp tiếp liệu lý tưởng, khi vẫn còn có thể đưa tiếp liệu đến chỗ cần có, bằng các phương tiện không trợ khác.”.
Nhưng với những Vị chỉ huy tại chiến trường, khi đơn vị hoàn hoàn bị cắt đứt liên lạc, mất mọi nguồn tiếp té, thì hình ảnh những kiện hàng đong đưa dưới những cách dù rơi xuống khu vực đang trấn giữ, quả là những hy vọng giúp tăng niềm tin để tiếp tục chống đỡ, và sống còn..
Các chiến sĩ Quân Lực VNCH cùng các Cố vấn Mỹ bị bao vây tại An Lộc (1972) chắc chắn đã phải đặt nhiều hy vọng vào các cánh dù tiếp vận này..
Từ những bước đầu trực tiếp dính líu (1962) vào chiến tranh VN, đến giai đoạn chuẩn bị rút quân, QĐ Mỹ chưa bao giờ chuẩn bị một chiến dịch thả dù tiếp vãn quy mô và kéo dài như tại An Lộc 72..
Tình hình chiến sự để dẫn tới việc thả dù tiếp tế cho An Lộc, khác xa với những tình thế đã xảy ra tại Điện Biên Phủ và Khe Sanh,(hai trường hợp tiêu biểu trong quân sử, về việc tiếp liệu bằng thả dù: Trong cả hai trường hợp này, Pháp và Mỹ đều ‘chọn’ một chiến địa, biết chắc sẽ phải chuyển tiếp liệu đến chiến trường bằng thả dù.
- Tại Điện Biên Phủ (1954), Pháp biết là ĐBP quá xa để tiếp vận theo đường bộ và tin tưởng là có thể thả dù tiếp liệu..thường xuyên và luôn mãi (?)
- Tại Khe Sanh (1968), Tướng Westmoreland tin chắc vào khả năng Không vận Chiến thuật của KQ Mỹ, thả tiếp liệu;và khả năng của KQ Mỹ áp chế mọi phương tiện phòng không của CSBV; cùng Mỹ có thể rút khỏi Khe Sanh.. khi muốn..!
- Sơ lược về Trận An Lộc
Tình hình quân sự tại VNCH năm 1972 có nhiều khác biệt với 1968, năm cao điểm của cuộc tham chiến trực tiếp của Mỹ vào Chiến trường VN. Vào 1972, đa số người Mỹ cho rằng chiến tranh đang chấm dứt, chỉ còn một số ít đơn vị tác chiến còn lại và đa số chỉ giữ những vai trò cố vấn cho Quân đội VNCH..
Ngày 30 tháng Ba, 1972, CSBV mở cuộc tấn công Mùa Phục Sinh (Mùa Hè đỏ lửa), với mục tiêu chính là tiêu diệt lực lượng VNCH càng nhiều càng tốt, chiếm đóng các thành phố và lãnh thổ VNCH, hầu tạo áp lực chính trị trên Chính quyền VNCH.
Cuộc Tổng tấn công khởi động gần như cùng một lúc, tấn công vào 3 mục tiêu:
- Mũi tấn công tại Vùng Cực Bắc VNCH nhằm vào Huế và Quảng Trị.
- Mũi đánh vào Vùng Trung VNCH, nhằm cắt đôi VNCH theo trục KonTum-Hoài Nhơn.
- Mặt trận thứ 3 và sau cùng, tại Nam VNCH, CSBV dùng 3 Sư đoàn trú đóng tại Cambodia tiến về Saigon. Bộ TTM QLVNCH và MACV, lúc đầu, tiên đoán CQ sẽ tấn công vào Tây Ninh, nhưng sau đó cho thấy Tây Ninh chỉ là mục tiêu nghi binh và Cộng Quân đã tiến công theo Quốc lộ 13 về hướng An Lộc.
Vùng III Chiến Thuật VNCH, bao gồm SaiGon, có cả Tỉnh Bình Long với Thủ Phủ là An Lộc. An Lộc chỉ cách Sai Gon 65km, là một Tỉnh lỵ đang phát triển mạnh, dân số khoảng 15 ngàn người; nằm giữa những đồn điền cao su có phẩm chất tốt nhất Nam VN. Do vị trí ngay cạnh QL 13, An Lộc từ lâu đã là một mục tiêu chiến lược quan trọng trong tầm ngắm của CSBV.
Năm 1972, Tình báo Mỹ-Việt đã không tiên đoán sẽ có một cuộc tấn công quan trọng của CSBV vào Quân Khu III, và tại Khu vực này chỉ có SĐ 5 BB VNCH chịu trách nhiệm phòng thủ; Lực lượng phải trải rộng bao gồm Tỉnh Bình Long.
Các trận tấn công nghi binh tại Tây Ninh, đã thành công để che dấu được các cuộc chuyển quân của 3 SĐ 5, 9 (VC) và SĐ 7 Chính quy Bắc Việt, từ các Căn cứ bên trong Cambodia, xâm nhập lãnh thổ VNCH.
Bản đồ Trận An Lộc theo Tạp chí VIETNAM December 2000
CSBV khởi động các cuộc tấn công trong Tỉnh Bình Long từ 4 tháng Tư 1972, và An Lộc bắt đầu bị pháo kích.
Thị trấn xa nhất của Tỉnh Bình Long là Lộc Ninh bị thất thủ ngay trong đợt tấn công đầu tiên của CQ, chỉ có 100 quân trú phòng rút được vè An Lộc. Đến thời điểm này Tướng James Hollingsworth, Cố vấn trưởng QĐ3, mới biết rõ ý đồ của CQ và thông báo cho Tư Lệnh SĐ5 VNCH để tập trung quân hầu giữ An Lộc..
Tình hình suy đồi khiến cả ngàn dân thường đã phải tìm mọi cách chạy về Sài Gòn..
Trận An Lộc chính thức bắt đầu ngày 13 tháng 4, 1972. Lúc này CSBV đã chiếm được phi trường Quản Lợi và cắt đứt QL13 về phía Nam. Thành phố bị bao vây và chịu pháo kích liên tục. Nhờ dũng cảm, hy sinh và quyết tâm, Lực lượng trú phòng VNCH, được KQ Mỹ yểm trợ và được tiếp viện bằng không vận, đã giữ được An Lộc, và QL VNCH đã tạo được một phòng tuyến tạm vững để chặn quân CSVN
Thành quả đạt được của Quân đội VNCH do nhiều yếu tố:
- Bị bao vây hoàn toàn, không lối thoát.. buộc phải quyết tâm chống trả.
- Ngay khi chiếc xe tăng đầu tiên của CSBV bị bắn hạ bẳng M-72, tinh thần binh sĩ trú phòng lên cao và tin chắc là có thể hạ gục các xe thiết giáp CS.
- Quân BV chưa có kinh nghiệm hành quân thiết giáp và không biết phối hợp Bộ binh/Thiết giáp trong các đợt tấn công..
- Can thiệp mở rộng bằng B52 và Trợ lực của Không Quân Mỹ-Việt..
- Tiếp vận cho An Lộc
Do bị bao vây (từ 7 tháng 4) không thể đưa tiếp liệu đến bằng đường bộ, các quân dụng, đạn dược và thực phẩm đều phải được không vận. An Lộc chỉ có thể trụ được nếu được tiếp tế đầy đủ. Quân phòng thủ cần giữ được tinh thần..và được tiếp tế các nhu yếu phẩm (thực phẩm, súng đạn và thuốc men).
Các kế hoạch không vận tiếp liệu bằng trực thăng không thành công khi quân BV thiết đặt được một hệ thống Phòng không hữu hiệu và dày đặc, Phi cơ không thể xâm nhập vào An Lộc.
- Trong tuần lễ thứ nhì của Trận An Lộc, công việc tiếp tế cho An Lộc Là do các CH-47, C-123 và trực thăng UH-1, đưa được vào Thị trấn bị vây hãm khoảng 300 tấn hàng: Từ 7 đến 12 tháng 4, Phi đoàn 237 Trực thăng Chinook của KQVNCH đã bay được 42 phi suất vào An Lộc, mỗi phi suất vận chuyển được 30 tấn hàng..
- Ngày 12 tháng 4, một CH-47 của KQ VNCH bị súng cối CQ bắn cháy khi đáp xuống bãi thả hàng (Tân Khai). Phi đoàn trưởng của PD 237 CH-47A (Th. tá Nguyễn Hữu Nhàn) bay phi vụ này, hy sinh cùng phi hành đoàn. Chiếc thứ nhì bay được trở về Lai Khê
- Các chương trình dùng CH-47 đểu phải ngừng và sau đó bãi bỏ. Các phi cơ vận tải cánh quạt của KQVN đã phải liều lĩnh bay vào An Lộc thả dù tiếp liệu. Khu vực tiếp té bị thu hẹp đến chỉ còn một vùng nhỏ 1000m x 75m.
- Các phi vụ tiếp tế chuyển sang thả dù bằng các C-123 của KQVN,
Chuyến thả dù đầu tiên được thực hiện ngày 12/4, thã dù ban ngày, bị giới hạn do phòng không CS và bãi thả quá hẹp. Phi cơ chỉ có thể bay vào không phận thả dù An Lộc từ hướng Nam, bay dọc QL13. Mỡi phi vụ thường gồm 3 phi cơ bay ở cao độ 700 feet. Đa số phải thả ở cao độ 6000 feet để tránh phòng không. Phi hành đoàn thường dùng các đối vật để quan sát và đoán chừng, để thả các kiện tiếp liệu!. Do thiếu các thiết bị để làm giảm vận tốc rơi của dù, các kiện hàng lạc khỏi mục tiêu, rơi ngoài bãi thả, và ngoài phạm vi phòng thủ.
Trong 3 ngày 12-14 tháng 4, KQVNCH dùng 27 phi cơ C-123 , phụ thêm với các C-119 khả dụng, thả đến 135 tán hàng, nhưng quân trú phòng chỉ thu hồi được 34 tán. 6 phi cơ trúng đạn.
Ngày 15 tháng 4, 1 C-123 bị bắn rơi, phi hành đoàn hy sinh .. 4 ngày sau (19/4) thêm chiếc C-123, bay phi vụ thứ 40, trúng đạn phòng không, nổ trên không; Phi đoàn trưởng PĐ 425 Th. tá Nguyễn Thế Thân hy sinh.
- Thả dù do KQ Mỹ trách nhiệm
Dù cố gắng, chịu nhiều thiệt hại cùng sự hy sinh tận tụy của các phi hành đoàn, phối hợp với các nhân viên chất hàng; KQVNCH khi6ng đủ phương tiện và khả năng kỹ thuật để tiếp tế cho An Lộc.
Ngay sau khi nhận trách nhiệm thả dù tiếp tế cho An Lộc, ngày 14 tháng Tư, MACV đã quyết định sử dụng các C-130s trong trọng trách này.
Hệ thống yêu cầu không trợ thay đổi, khác hẳn phương thức cũ (dùng Lai Khê làm điểm tập trung xuất phát để bay vào An Lộc).
Cố vấn tiếp vận Mỹ tại Lai Khê nhận các yêu cầu từ Chiến trường, chuyển sang cho Ban Chỉ Huy Tiếp vận Quân đoàn III VNCH (cũng tại Lai Khê), sau đó chuyển tiếp vẻ Tổng Cục Tiếp Vận tại Saigon. Hàng hóa do Hệ thống Tiếp vận VN được đưa đến Tân Sơn Nhất, chất lên các C-130 của KQ Mỹ đậu tại đây.. Phiếu giao hàng sẽ được chuyển bằng vô tuyến cho An Lộc.
Từ khi yêu cầu đến khi tiếp liệu thả xuống phải mất khoảng 2- 3 ngày..
Ngày 14 tháng 4: KQ Mỹ dùng 2 C-130s, sử dụng CADS (Computerized Aerial Drop System) để thử thả phi vụ đầu vào lúc bình minh: dùng hệ thống đóng hàng trong thùng CDS (Container Delivery System), thả ở cao độ thấp, theo các phương thức KQ Mỹ vẫn áp dụng tại Nam VN.
Phi cơ bay vòng trên An Lộc đến khi nhận được tín hiệu của nhân viên liên lạc không trợ (FAC). Không dùng đến cách hướng dẫn phức tạp, phi cơ bay theo QL13 từ hướng Nam; khi đến bãi thả (sân vận động An Lộc), computer tự thả các kiện hàng theo một điểm đã chọn sẵn. Để tránh phòng không CS, các pallets thực phẩm và đạn dược được đẩy ra và phi cơ vọt nhanh lên cao độ 600 feet, tuy nhiên vẫn không tránh được thiệt hại nhẹ nơi phần cánh lái phía đuôi do cao xạ CS bắn theo
Sau khi liên lạc với FAC tại chỗ, phi hành đoàn của chiếc C-130 thứ nhì quyết định tạo bất ngờ cho CQ bằng cách vào mục tiêu theo một hướng khác. Nhưng khi chỉ còn 30 giây để thả tiếp liệu, phi cơ gặp một lưới đạn phòng không ngay trước mũi. Phi công phải cố gắng điều khiển phi cơ sau khi trúng hàng chục viên đạn, đạn trúng vào phòng lái, vào cả hệ thống kiểm soát, gây thiệt mạng cho cơ phi chính; Phi công phụ và cơ phi khác cũng bị thương. Tệ hại hơn là vài pallet đạn 155m và cối 81 cũng bị bắt lửa , nguy cơ cháy và phát nỗ. Chiếc C-130 bị hư hại, cố lết bằng 2 động cơ, về đáp tại Tân Sơn Nhất. An Lộc không nhận được gì trong số 36 tấn hàng thả xuống..
Ngày 15 tháng 4, 2 chiếc C-130s khác bay vào An Lộc. Để phòng chống việc CQ can thiệp vào hệ thống liên lạc giữa phi cơ và FAC, 5 tần số vô tuyến khác nhau được sử dụng thay đổi; Cách thả dù CADS bị bỏ vì đòi hỏi đến sự chú tâm quá mức của phi hành đoàn khi thả tiếp liệu, trong khi phải cần chú trọng nhiều hơn vào hỏa lực phòng không của địch quân. Phi hành đoàn sẽ tự thả tiếp liệu theo tính toán tại chỗ.
Tuy cả 2 phi cơ đều trúng đạn, nhưng thả được 15 tấn tiếp liệu vào đúng bãi thả cho quân trí phòng…
Ngày 18 tháng 4, cao xạ phòng không CQ gẩn như bắn rơi được một C-130. Cánh phải Phi cơ bị bắn cháy, hỏng một động cơ, và một động bị cháy, mất liên lạc hoàn toàn Phi hành đoàn của Đ/Úy Jensen cố đáp xuống ruộng lầy bên ngoài vòng đai phòng thủ và được trực thăng cứu về Lai Khê (Xem ghi chú cuối bài)
KQ Mỹ quyết định tạm ngưng các cuộc thả dù tiếp tế ban ngày, chuyển sang thả dù ban đêm..
Kỹ thuật thả dù cũng có những thay đổi: Kỹ thuật đem ra dùng là GRADS (Ground Radar Aerial Delivery System) một kỹ thuật mà KQ Mỹ đã áp dụng từ cả chục năm.
Theo phương pháp này, phi cơ sẽ bay ở cao độ 6000 đến 9000 feet, ngoài tầm của súng đại bác phòng không CQ. Khi đến vị trí để thả dù theo tính toán của computer, bọc tiếp liệu được thả, dù được trang bị với một hệ thống bung chậm, kèm theo một hệ thống ‘canh giờ’, dù sẽ bung mở ở cao độ 500-800 feet trên mặt đất.
Trên nguyên tắc, phương thức này giữ cho nóc vàm của dù bung được hoàn toàn, làm chậm vận tốc rơi của bọc hàng tiếp liệu và bọc đáp xuống an toàn,.
Chuyến GRADS, thả đêm đầu tiên được thử nghiệm đêm 19 tháng 4. Dùng hệ thống hướng dẫn Skypot đặt tại Biên Hòa, Phi hành đoàn thả hàng ở cao độ 8000 feet. Kết quả thất bại khi quân trú phòng chỉ thu hồi được 2 trong 26 tấn hàng thả xuống.
Trong 4 ngày tiếp theo, các C130 thả thêm 6 chuyến GRADS, nhưng lượng hàng nhận được không đáng kể.
Thất bại vì khi áp dụng thực tế chiến trường An Lộc lại khác:
- Tọa độ vị trí thả , không chính xác khi thông báo cho phi hành đoàn!..
- Dù bị trục trặc khi thả..khiến nhiều bọc hàng GRADS rơi tự do, bị hủy.
- Tệ hại hơn là dù bị gió đưa ra xa ngoài khu vực, không đến tay quân trú phòng..lọt vào tay quân địch.
Ngày 24 tháng 4; 7 chiếc C-130 bay vào An Lộc, đèn phi cơ tắt hết. Các chuyến thả hàng đều an toàn, nhưng độ chính xác khi thả, lại quá kém, các pallet tiếp liệu bay lạc trong đêm! Hàng tiếp liệu thất lạc không đến tay quân trú phòng!
KQ Mỹ đành trở lại cách thả dù ban ngày (!), tuy chính xác hơn, nhưng lại bị thiệt hại nặng hơn về phi cơ.. Các chuyến thả dù bị thay đổi..‘ngày/đêm’ , liên tục để tìm giải pháp ?
Ngày 25-4, 11 chiếc C-130 thực hiện các phi vụ tiếp liệu. 5 chiếc đầu gặp phòng không mạnh. Một trúng nhiều phát đạn, mất cao độ, rơi cách bãi thả khoảng 2 miles về phía Nam, Toàn bộ phi hành đoàn tử nạn. Các Phi vụ còn lại bị hủy bỏ. (Xem ghi chú)
Hôm sau, 10 phi suất cũng bị bỏ vì lý do thời tiết.
Ngày 27-4, 2 phi vụ thả dù được thi hành: Tiếp liệu đến được tay quân trú phòng nhưng cả 2 phi cơ đều bị hư hại nặng vì đạn phòng không..
Đánh giá tổng kết thả dù bằng GRADS và thả ban đêm ghi nhận các kết quả quá kém:
- Sau 37 phi vụ tiếp tế: quân trú phòng chỉ nhận được 35 tấn hàng trong số hàng được thả, mất hẳn 350 tấn; 96 tấn được cho là.. thất lạc đâu đó?
- Trên 50% phi cơ bị trúng đạn trong các phi vụ thả hàng ban đêm.
- 3 chiếc C-130 bị hủy hủy toàn, cùng 38 chiếc bị hư hại nặng khi bay vào An Lộc để thả dù..
Kế hoạch thả dù ban đêm tạm ngưng, cùng lúc với tình trạng bị bao vây của An Lộc trở nên nguy ngập; số lượng tồn trữ thực phẩm và đạn dược xuống thấp. CQ đưa ra sử dụng hỏa tiễn phòng không SA-7 tại Quảng Trị và có thể ngay tại An Lộc!.
Phương pháp thả dù ở cao độ thấp trở thành bất khả thi..
Để có thể thả dù ở cao độ ngoài tầm đại bác phòng không CS, KQ Mỹ đã thử nghiệm kỹ thuật High velocity (HIGH-V) airdrop..
Thay vì dùng loại dù G12 thông thường, đường kính 60-foot, các chuyên viên gắn loại dù 15-foot, có rãnh sẻ, để thông gió, gió thoát ra và dù sẽ rơi nhanh hơn.
Dù G12 bọc gió
Dù thả phương pháp HIGH-V
Ưu điểm của HIGH-V là không cần giai đoạn khởi động bung dù nên không cần line cutters; quan trọng hơn nữa là phương pháp mới có độ chính xác cao hơn phương pháp được dùng trước đây ‘high altitude, low opening (HALO), nhờ dù rơi xuống nhanh hơn. Khi thử nghiệm, 16 bọc hàng thả từ một C-130 duy nhất, phân tán nhưng vẫn tập trung được trong một khu vực 100 x 150m. Thử nghiệm mới cho thấy vai trò rất quan trọng của các chuyên viên xếp hàng và cách móc các bọc hàng vào dù (riggers); phân loại tiếp liệu, chọn riêng loại có thể thả mà không chịu ảnh hưởng quá mạnh khi chạm đất với vận tốc quá nhanh. Nguy hại không chỉ đo đặc tính của hàng hóa: một khối hàng nặng 1 tấn, rơi theo dù với vận tốc 120 feet/giây, có thể làm bể vỡ toàn bộ tiếp liệu, (thí nghiệm ghi lại 1 bọc trái đào 500kg, thả xuống, rơi trúng một xe jeep đang đậu làm xe dẹp lép; trong khi đó, bình thường, pallet gạo và đạn súng nhỏ. có thể chịu được các va chạm khi dù chạm đất..
Trong khoảng thời gian 8-10 tháng 5, 140 bọc (69 tấn) tiếp liệu đã được thả theo cách HIGH-V, chỉ 1 bọc rơi ngoài mục tiêu, và không có trục trặc nào về dù. Các trường hợp dù ‘không bọc’ được giảm thiểu đến mức chỉ còn 5 % (trong chuyến thả ngày 10 tháng 5). Các cuộc thả dù tiếp tục, sau đó từ 13 tháng 5, Vận tốc rơi càng ngày càng được cải thiện, trước đó tiếp liệu đạn pháo binh và xăng trong thùng phuy, có thể phát nổ, gây hỏa hoạn do rơi quá nhanh vì do dù trục trặc..
Độ chính xác của thả dù tiếp tục được cải thiện, thay đổi các thiết bị gắn thêm vào dù.
Đến đầu tháng 6, Phi trường CCK (ChangKaiChek)Taiwan, tiếp nhận loại C-130E, trang bị hệ thống ‘adverse weather aerial delivery system’ AWADS (hệ thống này từng được nghiên cứu và thử nghiệm tại Khe Sanh, nhưng chưa được sử dụng) và chỉ được thử tại An Lộc vào cuối tháng 6.
Vòng vây An Lộc được giải tỏa từ 12 tháng 6 và các trực thăng của KQVNCH đã chuyển quân vào, thay thế dần lực lượng trú phòng đã cố thủ trên 2 tháng.
Ngày 18 tháng 6, VNCH chính thức công bố đã phá vỡ được vòng vây An Lộc..
Tuy nhiên CQ vẫn chiếm đóng Phi trường Quản Lợi và chốt chặn QL13, nên An Lộc vẫn nhận được mỗi ngày 2 chuyến thả dù tiếp liệu do KQ Mỹ thực hiện.
Ghi chú:
Trong các phi vụ thả dù KQ Mỹ đã bị thiệt hại 3 chiếc C-130 tại An Lộc:
- Ngày 15-4-1972 C-130E S/N 62-1787, do Đ/U William Caldwell điều khiển, trúng đạn phòng không; Cơ phi Tr/Sĩ Jon Sanders tử thương. Phi cơ tuy hư hại nặng nhưng đáp được về Tân Sơn Nhất với một động cơ còn hoạt động.
Chiếc phi cơ được sửa chữa, tân trang và sau khi hết thời gian hoạt động được đưa về trưng bày (18-8-2011) tại National Museum của USAF (hình trên)
- Ngày 18-4-1972 C-130E S/N 63-7775, do Đ/U Don Jensen điều khiển trúng đạn vào cánh phải. Sau khi vứt bỏ pallet đạn tiếp liệu, phi cơ đáp được xuống ruộng lầy và Phi hành đoàn được trực thăng cứu thoát đưa về Lai Khê.
- 3 tháng 5-1972 C-130E S/N 62-1797 do Đ/U Donald Unger điều khiển trúng đạn khi đang thả dù ở cao độ 500 feet. Phi cơ bốc cháy và rơi-nổ cách An Lộc 1.5km. Tất cả Phi hành đoàn 6 người tử nạn..
Xin đọc thêm: ‘Không Quân VNCH và Chiến trường An Lộc’ trên nhiều trang web
Trần Lý 2-11-2026
Nguồn: Cảm ơn Mr. TL chuyển
Source:https://dongsongcu.wordpress.com/202...anly-tong-hop/