Cảm ơn Admins. Cảm ơn anh chị ghé đọc bài do Hoài Hương viết.
Năm Bính Ngọ kính chúc quý vị luôn vui khỏe bình an, và có muôn điều toại ý nhé.
Thân ái và quý trọng
*
ÔN CỔ TRI TÂN
VUA AI CÔNG. KHỔNG TỬ Và ÁI PHI VƯƠNG DIỆP
Tình Hoài Hương
*
Vua Ai Công nước Lỗ một hôm ngồi ở hậu cung trong ngày Tết cổ truyền mà mặt buồn rười rượi, khiến ái phi Vương Diệp lòng dạ không yên, bà thưa:
- Ngàn cây tươi thắm, hoa cỏ ngập tràn, muôn dân tưng bừng đón mong ngày Tết, mà chúa thượng không vui, là sao?
Ai Công đáp:
- Ta là Thiên tử, là con của Trời, mà không biết được thọ đặng bao nhiêu, thì so với đám con dân có gì hơn đâu chứ? Giang sơn gấm vóc, châu báu ngọc ngà, phi tần bao quanh. Bao nhiêu thứ nằm trong tay mà phải buông bỏ, thì làm sao buông nỗi?
Bà thưa:
- Tiết trời xuân hạ thu đông, trăng khi tròn khi khuyết. Ngày đẹp đến đâu, đêm cũng về. Cõi nhân sinh là vậy. Có một đại sĩ đã hỏi thiếp:
- Nương nương ở trong cung vàng điện ngọc, ăn chẳng phải lo. Vậy nương nương có đặt mục đích cho đời mình hay chưa?
Thiếp giật mình nghĩ: "Người ta là đạo sĩ trên đường đông đúc không hỏi ai, mà lại hỏi mình, chắc kiếp trước nếu không có duyên, cũng phải nợ.". Nghĩ vậy, thiếp đáp:
- Phận nữ nhi tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, không nghĩ gì thêm chi nữa.
Đạo sĩ cười:
- Nghĩ đến phu quân thế nào? Có thể nói rõ được chăng?
- Thân khỏe mạnh, tâm bình an, đặng có thể ở ngôi cao cho đời luôn sung sướng!
Đạo sĩ nghiêm mặt nói:
- Thương chồng kiểu đó là hại chồng. Nương nương không biết thiệt hay sao?
Thiếp đáp:
- Chồng ta là chúa thượng, tất yêu quý ngai vàng. Ta cầu xin cho chồng, đúng rồi.
Đạo sĩ đáp:
- Càng đắm mình trong vật chất. Khi tổ tiên gọi về, ắt sẽ vướng víu không làm sao đi được, mà một khi không đi được, thời tâm hồn bị dằn vặt xé chia, làm sao sung sướng?
Nghe vậy, thiếp liên tưởng đến lúc chúa thượng khổ đau mà thiếp không gánh được, liền nói:
- Muốn cứu khổ nạn cho chồng, ta phải làm sao?
Đạo sĩ đáp:
- Thay vì lo sống lâu để làm vua, hãy lo cho bá tánh bình an hạnh phúc. Làm được điều này, chẳng những đáp đền ơn phước với tổ tiên, mà còn tạo thêm phước cho ngày sau thêm nữa!
Nay thiếp xin bệ hạ hãy bảo trọng lấy thân. Chớ đừng nghĩ ngợi làm gì, bởi Trời cho thọ được bao nhiêu, hãy hưởng thụ bấy nhiêu.
* * *
Một hôm Vương Diệp thấy đám thái giám lăng xăng rộn ràng chạy tới chạy lui, bèn hỏi:
- Mỗi khi ta ngồi đây, các ngươi rón rén, nay cứ như sắp ra chiến trận, là sao?
Tổng Thái giám đáp:
- Bẩm nương nương, chúa thượng đang đón tiếp Đức Khổng Phu Tử ở Dưỡng tâm điện, nên chúng nô tỳ muốn lên trên đó coi.
Vương Diệp nói:
- Ngăn ngừa bạo lực, phục hồi lễ nghĩa là ngài Phu Tử. Còn các ngươi kéo bè kết đảng, bày mưu tính kế đặng sát hại lẫn nhau, nay lại đổ xô đi nghe điều lễ nghĩa, thì trước là không thật, không xuôi, sau nữa các ngươi có điều chi đang giấu hử?
Bọn thái giám sợ, líu ríu thưa:
- Chúng nô tài muốn sống lâu hầu hạ quý nương nương, nên muốn đến nghe, là vì duyên cớ đó mà thôi!
Diệp bực tức nói:
- Nghe đạo thánh hiền để sống được lâu. Ta không tin lời ngươi.
Thái giám Đạo Quang lanh lẹ nói:
- Nếu nương nương không tin bọn nô tài, xin quá bước tới xem, đen trắng được bày ra trước mắt.
* * *
Không nén được tò mò, bà đứng dậy đi đến, nhưng ở trong ngạch cửa dòm ra, bà thấy Ai Công với Khổng Tử mặt mày hớn hở đang ngồi nhậu. Ai Công nói:
- Quả nhân ăn vịt tiềm, uống thuốc bắc, vũ dưỡng sinh, tắm nước khoáng để châu thân nhiều an lạc. Có thọ được chăng?
Khổng Tử đáp:
- Chưa!
Ai Công lại hỏi:
- Quả nhân tập thể dục, đi bộ vòng quanh vườn ngự uyển mỗi ngày, lại tập thiền theo phương pháp Yoga. Có thọ được chăng?
Khổng Tử khoan thai đáp:
- Chưa!
Ai Công toan thét tả hữu lôi thầy ra chém, nhưng nén giận mà rằng:
- Quả nhân tránh đồ mỡ, xa đồ ngọt, chỉ chuộng tàu hủ với các loại rau. Có thọ được chăng?
Khổng Tử đáp:
- Chưa!
Ai Công bực tức lớn giọng gắt:
- Vậy muốn thọ, quả nhân phải làm sao?
Khổng Tử từ tốn đáp:
- Kẻ hạ thần từ xa tới đây, những mong chia với bệ hạ những gì biết được. Bệ hạ chẳng những không biết quý, lại tức giận dùng lời hằn học đối xử với thần. Cho dẫu thần có chết tại nơi đây, thời tội của bệ hạ cũng không thoát được cảnh đời sau thiên hạ chê cười, truy xét.
Ai Công từ nào tới giờ cứ mong ước tên mình được lưu vào kim cổ, nhưng lưu như vầy, không được, bèn cười:
- Trời nóng, quả nhân cũng nóng theo. Thiệt là không đúng! Thưa thầy! Muốn sống lâu, quả nhân phải làm sao?
Khổng Tử nhìn vua chậm rãi đáp:
- Những điều bệ hạ nói hồi nãy, có thể giúp cho bệ hạ sống lâu, nhưng chưa đủ. Cái cần có là tinh thần. Tinh thần bệ hạ có sảng khoái, thì nghịch cảnh nào cũng vượt được, đói khát nào cũng qua, không khéo lại còn lây qua người khác nữa.
Ai Công nghe Khổng Tử nói vậy, bèn hỏi:
- Người khôn có sống lâu được không?
- Được! Khôn thì sống lâu. Chớ dại thì sao mà sống lâu được? Người ta có ba thứ tự mình dìm cho mình chết. Chớ không phải là số mạng, mà ba thứ ấy đều do kẻ dại làm ra cả.
Ai Công nghe chết mà không phải vì số mạng, ấp úng:
- Xin thầy mở lượng hải hà nói rõ được chăng?
Khổng Tử đáp:
- Thứ nhất: ăn uống không có chừng mực. Thức ngủ không có điều độ, lại phí sức ăn chơi, là phải chết vì bệnh tật.
- Thứ hai: phận mình là bề tôi, mà đụng chạm người trên, không liệu định sức mình. Người như vậy phải chết vì hình pháp.
- Thứ ba: yếu kém mà gàn bướng, ít hiểu biết mà làm dữ với người thông hiểu, mở miệng ra là khinh bạc người khác. Người như vậy không chết vì dao rựa, cung tên, cũng chết vì tâm bất chính. Ba thứ ấy, ngẫm cho kỹ không phải là số mệnh, mà chỉ là tự mình đào lỗ chôn thân, chôn danh giá của mình mà thôi!
Rồi đảo mắt một vòng, khi biết chắc là chẳng có cung nữ nào, Khổng Tử ghé tai tới vua nhỏ giọng nói:
- Còn một cách tiêu diêu nữa cũng không phải vì số mạng. Ấy là bị tình phụ rồi nhảy sông. Ghen quá làm liều, hoặc yêu không được đáp trả, rồi tìm quên trong men rượu, hành xác đến độ không làm chủ được bản thân, phá hủy đi nhân phẩm của mình. Hạng người này, tuy xác thân chưa chết, nhưng coi như đã tiêu tùng vậy!
* * *
Nay nói về ái phi Vương Diệp, nghe đến đây, bà quày quả lui về, khiến cung nữ Thiên Túc tất tả chạy theo, hổn hển:
- Lời giảng của Đức Khổng Phu. Lẽ nào có điều chi không đúng?
Vương Diệp bực bội gắt:
- Đúng được có một phần, mà bảo ta chịu phục, là chịu làm sao?
Thiên Túc ngớ ra, ú ớ:
- Đúng được có một phần. Dám xin nương nương khai mở cho sự kém hiểu biết của nô tài một chút được chăng?
Vương Diệp mạnh miệng:
- Nhỏ như chiếc dép, lớn như cái nhà, thậm chí áo quần đang mặc cũng còn có số. Lẽ nào cả mạng người mà không có số, còn tin được hay sao? Con người đang khỏe mạnh, bỗng đứng ngang ngạch cửa, trúng gió mà chết, thì tại số hay tại người? Cũng giống như người leo lên núi bẫy chim, nếu mà chết, chẳng lẽ tại người mà không tại số? Lại còn cả đám đi chơi, rồi có kẻ trượt vỏ chuối đập đầu xuống đất mà thác, thì sao đây? Cái số nó tới, nên xui người ta làm ra như vậy, mới có cớ mà thăng. Chớ im rủ im ru mần răng thăng được, hả?
Thiên Túc nghe Vương Diệp giãi bày như vậy, trong bụng chưa thông, bèn nói:
- Đành là vậy, nhưng nô tỳ thấy chúa thượng hết sức lắng nghe, lại nhiều phen tươi cười hân hoan vui sướng.
Vương Diệp "hứ" một cái, bực bội gắt:
- Người nhẹ dạ trên trái đất này là đàn ông. Chớ không phải đàn bà. Nếu ngươi thực sự không tin. Lấy chồng đi khắc biết!
* * *
Trong câu chuyện ôn cổ tri tân trên đây, bản thân Hoài Hương khi nghe xong đoạn "phán cuối cùng" của ái phi Vương Diệp, trong lòng luống những bần thần, băn khoăn.
Mong quý anh chị thành viên có cao kiến xin bỏ chút thì giờ, vui lòng vô đóng góp về sự thấu tình đạt lý, tặng nhau niềm vui ngày Tết, đây cũng là sự học hành điều hay lẽ phải về chữ nghĩa thời xưa và thời nay vậy.
Cảm tạ quý anh chị Trang Nhà.
Tình Hoài Hương
Năm Bính Ngọ kính chúc quý vị luôn vui khỏe bình an, và có muôn điều toại ý nhé.
Thân ái và quý trọng
*
ÔN CỔ TRI TÂN
VUA AI CÔNG. KHỔNG TỬ Và ÁI PHI VƯƠNG DIỆP
Tình Hoài Hương
*
Vua Ai Công nước Lỗ một hôm ngồi ở hậu cung trong ngày Tết cổ truyền mà mặt buồn rười rượi, khiến ái phi Vương Diệp lòng dạ không yên, bà thưa:
- Ngàn cây tươi thắm, hoa cỏ ngập tràn, muôn dân tưng bừng đón mong ngày Tết, mà chúa thượng không vui, là sao?
Ai Công đáp:
- Ta là Thiên tử, là con của Trời, mà không biết được thọ đặng bao nhiêu, thì so với đám con dân có gì hơn đâu chứ? Giang sơn gấm vóc, châu báu ngọc ngà, phi tần bao quanh. Bao nhiêu thứ nằm trong tay mà phải buông bỏ, thì làm sao buông nỗi?
Bà thưa:
- Tiết trời xuân hạ thu đông, trăng khi tròn khi khuyết. Ngày đẹp đến đâu, đêm cũng về. Cõi nhân sinh là vậy. Có một đại sĩ đã hỏi thiếp:
- Nương nương ở trong cung vàng điện ngọc, ăn chẳng phải lo. Vậy nương nương có đặt mục đích cho đời mình hay chưa?
Thiếp giật mình nghĩ: "Người ta là đạo sĩ trên đường đông đúc không hỏi ai, mà lại hỏi mình, chắc kiếp trước nếu không có duyên, cũng phải nợ.". Nghĩ vậy, thiếp đáp:
- Phận nữ nhi tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, không nghĩ gì thêm chi nữa.
Đạo sĩ cười:
- Nghĩ đến phu quân thế nào? Có thể nói rõ được chăng?
- Thân khỏe mạnh, tâm bình an, đặng có thể ở ngôi cao cho đời luôn sung sướng!
Đạo sĩ nghiêm mặt nói:
- Thương chồng kiểu đó là hại chồng. Nương nương không biết thiệt hay sao?
Thiếp đáp:
- Chồng ta là chúa thượng, tất yêu quý ngai vàng. Ta cầu xin cho chồng, đúng rồi.
Đạo sĩ đáp:
- Càng đắm mình trong vật chất. Khi tổ tiên gọi về, ắt sẽ vướng víu không làm sao đi được, mà một khi không đi được, thời tâm hồn bị dằn vặt xé chia, làm sao sung sướng?
Nghe vậy, thiếp liên tưởng đến lúc chúa thượng khổ đau mà thiếp không gánh được, liền nói:
- Muốn cứu khổ nạn cho chồng, ta phải làm sao?
Đạo sĩ đáp:
- Thay vì lo sống lâu để làm vua, hãy lo cho bá tánh bình an hạnh phúc. Làm được điều này, chẳng những đáp đền ơn phước với tổ tiên, mà còn tạo thêm phước cho ngày sau thêm nữa!
Nay thiếp xin bệ hạ hãy bảo trọng lấy thân. Chớ đừng nghĩ ngợi làm gì, bởi Trời cho thọ được bao nhiêu, hãy hưởng thụ bấy nhiêu.
* * *
Một hôm Vương Diệp thấy đám thái giám lăng xăng rộn ràng chạy tới chạy lui, bèn hỏi:
- Mỗi khi ta ngồi đây, các ngươi rón rén, nay cứ như sắp ra chiến trận, là sao?
Tổng Thái giám đáp:
- Bẩm nương nương, chúa thượng đang đón tiếp Đức Khổng Phu Tử ở Dưỡng tâm điện, nên chúng nô tỳ muốn lên trên đó coi.
Vương Diệp nói:
- Ngăn ngừa bạo lực, phục hồi lễ nghĩa là ngài Phu Tử. Còn các ngươi kéo bè kết đảng, bày mưu tính kế đặng sát hại lẫn nhau, nay lại đổ xô đi nghe điều lễ nghĩa, thì trước là không thật, không xuôi, sau nữa các ngươi có điều chi đang giấu hử?
Bọn thái giám sợ, líu ríu thưa:
- Chúng nô tài muốn sống lâu hầu hạ quý nương nương, nên muốn đến nghe, là vì duyên cớ đó mà thôi!
Diệp bực tức nói:
- Nghe đạo thánh hiền để sống được lâu. Ta không tin lời ngươi.
Thái giám Đạo Quang lanh lẹ nói:
- Nếu nương nương không tin bọn nô tài, xin quá bước tới xem, đen trắng được bày ra trước mắt.
* * *
Không nén được tò mò, bà đứng dậy đi đến, nhưng ở trong ngạch cửa dòm ra, bà thấy Ai Công với Khổng Tử mặt mày hớn hở đang ngồi nhậu. Ai Công nói:
- Quả nhân ăn vịt tiềm, uống thuốc bắc, vũ dưỡng sinh, tắm nước khoáng để châu thân nhiều an lạc. Có thọ được chăng?
Khổng Tử đáp:
- Chưa!
Ai Công lại hỏi:
- Quả nhân tập thể dục, đi bộ vòng quanh vườn ngự uyển mỗi ngày, lại tập thiền theo phương pháp Yoga. Có thọ được chăng?
Khổng Tử khoan thai đáp:
- Chưa!
Ai Công toan thét tả hữu lôi thầy ra chém, nhưng nén giận mà rằng:
- Quả nhân tránh đồ mỡ, xa đồ ngọt, chỉ chuộng tàu hủ với các loại rau. Có thọ được chăng?
Khổng Tử đáp:
- Chưa!
Ai Công bực tức lớn giọng gắt:
- Vậy muốn thọ, quả nhân phải làm sao?
Khổng Tử từ tốn đáp:
- Kẻ hạ thần từ xa tới đây, những mong chia với bệ hạ những gì biết được. Bệ hạ chẳng những không biết quý, lại tức giận dùng lời hằn học đối xử với thần. Cho dẫu thần có chết tại nơi đây, thời tội của bệ hạ cũng không thoát được cảnh đời sau thiên hạ chê cười, truy xét.
Ai Công từ nào tới giờ cứ mong ước tên mình được lưu vào kim cổ, nhưng lưu như vầy, không được, bèn cười:
- Trời nóng, quả nhân cũng nóng theo. Thiệt là không đúng! Thưa thầy! Muốn sống lâu, quả nhân phải làm sao?
Khổng Tử nhìn vua chậm rãi đáp:
- Những điều bệ hạ nói hồi nãy, có thể giúp cho bệ hạ sống lâu, nhưng chưa đủ. Cái cần có là tinh thần. Tinh thần bệ hạ có sảng khoái, thì nghịch cảnh nào cũng vượt được, đói khát nào cũng qua, không khéo lại còn lây qua người khác nữa.
Ai Công nghe Khổng Tử nói vậy, bèn hỏi:
- Người khôn có sống lâu được không?
- Được! Khôn thì sống lâu. Chớ dại thì sao mà sống lâu được? Người ta có ba thứ tự mình dìm cho mình chết. Chớ không phải là số mạng, mà ba thứ ấy đều do kẻ dại làm ra cả.
Ai Công nghe chết mà không phải vì số mạng, ấp úng:
- Xin thầy mở lượng hải hà nói rõ được chăng?
Khổng Tử đáp:
- Thứ nhất: ăn uống không có chừng mực. Thức ngủ không có điều độ, lại phí sức ăn chơi, là phải chết vì bệnh tật.
- Thứ hai: phận mình là bề tôi, mà đụng chạm người trên, không liệu định sức mình. Người như vậy phải chết vì hình pháp.
- Thứ ba: yếu kém mà gàn bướng, ít hiểu biết mà làm dữ với người thông hiểu, mở miệng ra là khinh bạc người khác. Người như vậy không chết vì dao rựa, cung tên, cũng chết vì tâm bất chính. Ba thứ ấy, ngẫm cho kỹ không phải là số mệnh, mà chỉ là tự mình đào lỗ chôn thân, chôn danh giá của mình mà thôi!
Rồi đảo mắt một vòng, khi biết chắc là chẳng có cung nữ nào, Khổng Tử ghé tai tới vua nhỏ giọng nói:
- Còn một cách tiêu diêu nữa cũng không phải vì số mạng. Ấy là bị tình phụ rồi nhảy sông. Ghen quá làm liều, hoặc yêu không được đáp trả, rồi tìm quên trong men rượu, hành xác đến độ không làm chủ được bản thân, phá hủy đi nhân phẩm của mình. Hạng người này, tuy xác thân chưa chết, nhưng coi như đã tiêu tùng vậy!
* * *
Nay nói về ái phi Vương Diệp, nghe đến đây, bà quày quả lui về, khiến cung nữ Thiên Túc tất tả chạy theo, hổn hển:
- Lời giảng của Đức Khổng Phu. Lẽ nào có điều chi không đúng?
Vương Diệp bực bội gắt:
- Đúng được có một phần, mà bảo ta chịu phục, là chịu làm sao?
Thiên Túc ngớ ra, ú ớ:
- Đúng được có một phần. Dám xin nương nương khai mở cho sự kém hiểu biết của nô tài một chút được chăng?
Vương Diệp mạnh miệng:
- Nhỏ như chiếc dép, lớn như cái nhà, thậm chí áo quần đang mặc cũng còn có số. Lẽ nào cả mạng người mà không có số, còn tin được hay sao? Con người đang khỏe mạnh, bỗng đứng ngang ngạch cửa, trúng gió mà chết, thì tại số hay tại người? Cũng giống như người leo lên núi bẫy chim, nếu mà chết, chẳng lẽ tại người mà không tại số? Lại còn cả đám đi chơi, rồi có kẻ trượt vỏ chuối đập đầu xuống đất mà thác, thì sao đây? Cái số nó tới, nên xui người ta làm ra như vậy, mới có cớ mà thăng. Chớ im rủ im ru mần răng thăng được, hả?
Thiên Túc nghe Vương Diệp giãi bày như vậy, trong bụng chưa thông, bèn nói:
- Đành là vậy, nhưng nô tỳ thấy chúa thượng hết sức lắng nghe, lại nhiều phen tươi cười hân hoan vui sướng.
Vương Diệp "hứ" một cái, bực bội gắt:
- Người nhẹ dạ trên trái đất này là đàn ông. Chớ không phải đàn bà. Nếu ngươi thực sự không tin. Lấy chồng đi khắc biết!
* * *
Trong câu chuyện ôn cổ tri tân trên đây, bản thân Hoài Hương khi nghe xong đoạn "phán cuối cùng" của ái phi Vương Diệp, trong lòng luống những bần thần, băn khoăn.
Mong quý anh chị thành viên có cao kiến xin bỏ chút thì giờ, vui lòng vô đóng góp về sự thấu tình đạt lý, tặng nhau niềm vui ngày Tết, đây cũng là sự học hành điều hay lẽ phải về chữ nghĩa thời xưa và thời nay vậy.
Cảm tạ quý anh chị Trang Nhà.
Tình Hoài Hương