Đốt Lá Cho Tình
Đốt Lá Cho Tình
Sân chùa lá vàng rụng
Mây trôi lãng đãng lang thang
Xuân Thu Đông Hạ cuộc tình dở dang
Vì mồi cá chết* thân nầy chua xót
Qua mau tự thuở tình… bùi ngọt
Em bỏ đi rồi; anh cũng rời xa
Em trở về nếp sống vẫn kiêu sa.
Anh khắc khoải ("nợ nần hoa bướm" cũ)
Quạ biết quạ đen* cò* đã phụ.
Thế nên dang dở một đời xa
Mất nhau rồi ngày tháng cũng phôi pha
Bao luyến nhớ như nguyệt soi vãng cảnh.
Thôi thì kiếp sau tình chung chắp cánh.
Mối duyên nầy không nhất thiết mãi tương tư,
Đắp lá lên mộ giã từ...
*
Tình Hoài Hương
1.- Vì mồi cá chết(*)=
Qua thương bậu lắm bậu ơi
Cá chết vì mồi khốn nạn thân qua (ca dao)
Ý câu nầy do (“người thơ” trong ca dao) biết “người yêu” quên nhân nghĩa tình xưa, chàng mê man chạy theo “hoa bướm”, để rồi khi chàng đau khổ tỉnh mộng, muốn quay về, trở lại… thì đã muộn màng.
- Cũng do từ điển tích: Chu Mãi Thần nhà nghèo, nhưng ông chăm chỉ học hành, ôn luyện văn võ thường xuyên. Vợ ông thấy chồng quá nghèo, bỏ đi. Ông biết, nên đã năn nỉ vợ:
- Tôi năm nay 49 tuổi, sang năm thế nào tôi cũng tạo lập công danh hiển hách. Bấy lâu nay chúng ta sống cơ cực khó nghèo, còn được. Chẳng lẽ “bậu” không thể chờ “qua” thêm một năm nữa hay sao!?
Bà ta không nghe, bỏ đi lấy một ông chồng nông dân khác. Năm sau Chu Mãi Thần được tiến cử lên vua Võ Đế, ông Chu Mã Thần nhận một chức quan lớn. Bà vợ cũ được tin ấy, thì lấy làm tiếc nuối vô cùng, bà bèn xin ông Chu Mãi Thần cho bà ta quay trở về! Ông lắc đầu buồn rầu nói:
- Nếu đem bát nước đổ xuống đất rồi, mà nàng hốt lại được như cũ, thì tôi sẽ đồng ý cho nàng quay trở về.
Sau đó, ông cao thượng chu cấp tiền bạc và một căn nhà cho “vợ chồng mới kia” sinh sống, mà ông không hề chấp thuận cho bà được quay trở lại. Bà ta xấu hổ đã treo cổ tự tử.
***
2.- Quạ biết quạ đen* cò*(*)=
Quạ mà đã biết quạ đen
Có đâu quạ dám mon men gần cò. (ca dao)
Tác giả bài thơ trên dùng ý nầy do từ điển tích: Vua Tống Tương Công phong cho Hồ Xạ Cơ làm Trung-quân Nguyên-soái, và Triệu Thuần làm phó tướng. Hồ Xạ Cơ có vẻ tự đắc không coi ai ra gì, Xạ Cơ đã tự tuyên báo hiệu lệnh cho tướng sĩ. Quan Tư Mã Dư Biền thấy vậy, bèn can:
- Quân tình là việc trọng. Nếu một vị chủ tướng không được lòng của ba quân tướng sĩ, sẽ khó thắng được giặc. Lúc xưa Thành Đắc Thuần vì quá kiêu ngạo mà thua Tần, vậy xin nguyên soái hãy lấy đó làm gương.
Hồ Xạ Cơ mắng:
- Nay ta nắm trọn quyền thống lãnh trong tay, nếu ta không cứng rắn, thì làm sao thực hiện nỗi binh pháp.
Mắng Quan Tư Mã Dư Biền xong, chưa hả giận, Hồ Xạ Cơ truyền quân bắt Dư Biền ra đánh trăm roi. Tướng sĩ thấy vậy, ai ai cũng bất bình. Ông Dương Xử Phủ vừa đi sứ nước Vệ trở về, nghe tin Hồ Xạ Cơ làm nguyên soái, ông bèn đến Tống Tương Công thưa rằng:
- Hồ Xạ Cơ quen thói kiêu căng, không thể đảm nhận chức ấy. Nước ta còn có Triệu Thôi và Triệu Thuần: là người hiền tài, đức độ. Vậy xin chúa công xét lại.
Vua cho đòi Hồ Xạ Cơ tới, bảo:
- Trước kia ta phong cho ngươi làm nguyên soái. Nay ta muốn Triệu Thuần lên thay. Ngươi hãy giữ chức phó tướng.
Hồ Xạ Cơ cúi đầu lui ra không dám nói gì. Triệu Thuần nhậm chức nguyên soái, liền lo chỉnh đốn quân binh rất nghiêm minh, tướng sĩ ai nấy đều mến phục. Có người lo lắng cho Dương Xử Phủ (đã can ngăn vua,) nói với Dương Xử Phủ:
- Ngài thẳng thắng quá, không kiêng nể, dù cho việc đó... thì thật có lợi cho nước. Nhưng về phần ngài, ngài không sợ người ấy thù oán sao?
Dương Xử Phủ đáp:
- Nếu điều ấy có lợi cho nước, mà tôi bị thù oán, thì không đáng ngại.
Một hôm Hồ Xạ Cơ vô yết kiến vua, tâu rằng:
- Chúa công nghĩ đến công lao của tiền nhân tôi, nên phong cho tôi làm nguyên soái. Nay, chẳng hay tôi có lỗi gì, mà chúa công lấy lại chức ấy, để phong cho người khác?
Vua đáp:
- Không phải ngươi có lỗi gì. Chỉ vì Dương Xử Phủ nói rằng: "ngươi quá ngạo mạn, kiêu căng; không được quân sĩ mến phục, nên ta thay người khác".
*
Tình Hoài Hương
Sân chùa lá vàng rụng
Mây trôi lãng đãng lang thang
Xuân Thu Đông Hạ cuộc tình dở dang
Vì mồi cá chết* thân nầy chua xót
Qua mau tự thuở tình… bùi ngọt
Em bỏ đi rồi; anh cũng rời xa
Em trở về nếp sống vẫn kiêu sa.
Anh khắc khoải ("nợ nần hoa bướm" cũ)
Quạ biết quạ đen* cò* đã phụ.
Thế nên dang dở một đời xa
Mất nhau rồi ngày tháng cũng phôi pha
Bao luyến nhớ như nguyệt soi vãng cảnh.
Thôi thì kiếp sau tình chung chắp cánh.
Mối duyên nầy không nhất thiết mãi tương tư,
Đắp lá lên mộ giã từ...
*
Tình Hoài Hương
1.- Vì mồi cá chết(*)=
Qua thương bậu lắm bậu ơi
Cá chết vì mồi khốn nạn thân qua (ca dao)
Ý câu nầy do (“người thơ” trong ca dao) biết “người yêu” quên nhân nghĩa tình xưa, chàng mê man chạy theo “hoa bướm”, để rồi khi chàng đau khổ tỉnh mộng, muốn quay về, trở lại… thì đã muộn màng.
- Cũng do từ điển tích: Chu Mãi Thần nhà nghèo, nhưng ông chăm chỉ học hành, ôn luyện văn võ thường xuyên. Vợ ông thấy chồng quá nghèo, bỏ đi. Ông biết, nên đã năn nỉ vợ:
- Tôi năm nay 49 tuổi, sang năm thế nào tôi cũng tạo lập công danh hiển hách. Bấy lâu nay chúng ta sống cơ cực khó nghèo, còn được. Chẳng lẽ “bậu” không thể chờ “qua” thêm một năm nữa hay sao!?
Bà ta không nghe, bỏ đi lấy một ông chồng nông dân khác. Năm sau Chu Mãi Thần được tiến cử lên vua Võ Đế, ông Chu Mã Thần nhận một chức quan lớn. Bà vợ cũ được tin ấy, thì lấy làm tiếc nuối vô cùng, bà bèn xin ông Chu Mãi Thần cho bà ta quay trở về! Ông lắc đầu buồn rầu nói:
- Nếu đem bát nước đổ xuống đất rồi, mà nàng hốt lại được như cũ, thì tôi sẽ đồng ý cho nàng quay trở về.
Sau đó, ông cao thượng chu cấp tiền bạc và một căn nhà cho “vợ chồng mới kia” sinh sống, mà ông không hề chấp thuận cho bà được quay trở lại. Bà ta xấu hổ đã treo cổ tự tử.
***
2.- Quạ biết quạ đen* cò*(*)=
Quạ mà đã biết quạ đen
Có đâu quạ dám mon men gần cò. (ca dao)
Tác giả bài thơ trên dùng ý nầy do từ điển tích: Vua Tống Tương Công phong cho Hồ Xạ Cơ làm Trung-quân Nguyên-soái, và Triệu Thuần làm phó tướng. Hồ Xạ Cơ có vẻ tự đắc không coi ai ra gì, Xạ Cơ đã tự tuyên báo hiệu lệnh cho tướng sĩ. Quan Tư Mã Dư Biền thấy vậy, bèn can:
- Quân tình là việc trọng. Nếu một vị chủ tướng không được lòng của ba quân tướng sĩ, sẽ khó thắng được giặc. Lúc xưa Thành Đắc Thuần vì quá kiêu ngạo mà thua Tần, vậy xin nguyên soái hãy lấy đó làm gương.
Hồ Xạ Cơ mắng:
- Nay ta nắm trọn quyền thống lãnh trong tay, nếu ta không cứng rắn, thì làm sao thực hiện nỗi binh pháp.
Mắng Quan Tư Mã Dư Biền xong, chưa hả giận, Hồ Xạ Cơ truyền quân bắt Dư Biền ra đánh trăm roi. Tướng sĩ thấy vậy, ai ai cũng bất bình. Ông Dương Xử Phủ vừa đi sứ nước Vệ trở về, nghe tin Hồ Xạ Cơ làm nguyên soái, ông bèn đến Tống Tương Công thưa rằng:
- Hồ Xạ Cơ quen thói kiêu căng, không thể đảm nhận chức ấy. Nước ta còn có Triệu Thôi và Triệu Thuần: là người hiền tài, đức độ. Vậy xin chúa công xét lại.
Vua cho đòi Hồ Xạ Cơ tới, bảo:
- Trước kia ta phong cho ngươi làm nguyên soái. Nay ta muốn Triệu Thuần lên thay. Ngươi hãy giữ chức phó tướng.
Hồ Xạ Cơ cúi đầu lui ra không dám nói gì. Triệu Thuần nhậm chức nguyên soái, liền lo chỉnh đốn quân binh rất nghiêm minh, tướng sĩ ai nấy đều mến phục. Có người lo lắng cho Dương Xử Phủ (đã can ngăn vua,) nói với Dương Xử Phủ:
- Ngài thẳng thắng quá, không kiêng nể, dù cho việc đó... thì thật có lợi cho nước. Nhưng về phần ngài, ngài không sợ người ấy thù oán sao?
Dương Xử Phủ đáp:
- Nếu điều ấy có lợi cho nước, mà tôi bị thù oán, thì không đáng ngại.
Một hôm Hồ Xạ Cơ vô yết kiến vua, tâu rằng:
- Chúa công nghĩ đến công lao của tiền nhân tôi, nên phong cho tôi làm nguyên soái. Nay, chẳng hay tôi có lỗi gì, mà chúa công lấy lại chức ấy, để phong cho người khác?
Vua đáp:
- Không phải ngươi có lỗi gì. Chỉ vì Dương Xử Phủ nói rằng: "ngươi quá ngạo mạn, kiêu căng; không được quân sĩ mến phục, nên ta thay người khác".
*
Tình Hoài Hương
Comment