kết quả từ 1 tới 3 trên 3

Tựa Đề: Tác giả 'Chiều trên phá Tam Giang' qua đời ở Hoa Kỳ

  1. #1
    Moderator
    Nguyen Huu Thien's Avatar
    Status : Nguyen Huu Thien v?n ch?a c m?t trong di?n ?n
    Tham gia: Jul 2014
    Posts: 503
    Thanks: 2,260
    Thanked 1,605 Times in 436 Posts

    Default Tác giả 'Chiều trên phá Tam Giang' qua đời ở Hoa Kỳ


    Tô Thùy Yên có tên thật Đinh Thành Tiên, sinh ngày 20/10/1938 tại Gò Vấp, Gia Định. Ông là cựu học sinh Pétrus Ký, theo học ban Pháp văn Đại học Văn Khoa một thời gian, sau đó gia nhập quân đội, tốt nghiệp sĩ quan từ trường Bộ Binh Thủ Đức năm 1964.

    Ông làm công tác văn nghệ tại Cục Tâm Lý Chiến, Tổng cục Chiến tranh Chính trị cho đến ngày 30/4/1975 với cấp bậc sau cùng là thiếu tá.

    Sau khi chiến tranh chấm dứt, Tô Thùy Yên bị bắt đi học tập cải tạo 13 năm. Ông đến Mỹ theo diện HO năm 1993 và mất ngày 21/5/2019 tại Houston, Texas.

    Các sáng tác của ông đã được xuất bản gồm "Thơ tuyển" ấn hành 1995 và "Thắp ta" vào năm 2004.


    * * *


    Tác giả 'Chiều trên phá Tam Giang' qua đời ở Hoa Kỳ

    Bùi Văn Phú (BBC)

    Đọc tựa bài chắc làm gợi nhớ cho những ai lớn lên ở miền Nam Việt Nam vào đầu thập niên 1970 về một ca khúc đã vang vang trên làn sóng phát thanh và phát hình.

    Chiều trên phá Tam Giang
    Anh chợt nhớ em
    Nhớ ôi niềm nhớ, ôi niềm nhớ đến bất tận
    Em ơi, em ơi
    Giờ này thương xá sắp đóng cửa
    Người lao công quét dọn hành lang…


    Bài hát được nhiều người trẻ yêu thích vì ca từ lan man tâm trạng của thanh niên thiếu nữ thời bấy giờ, dù còn tung tăng sân trường, ở tuổi yêu đương hay đang xông pha ngoài chiến trường.

    Nhạc sĩ Trần Thiện Thanh viết ca khúc đó, phổ nhạc từ đoạn 2 của một bài thơ mang cùng tên, dài hơn 150 câu, của Tô Thùy Yên sáng tác năm 1972.

    Thi sĩ đã ghi lại hình ảnh, suy tưởng của một người con trai là lính đóng quân ở miền Trung cô quạnh, nhớ về thủ đô nơi có người yêu với những sinh hoạt thường nhật, có không khí chiến tranh:

    Giờ này thành phố chợt bùng lên
    Để rồi tắt nghỉ sớm
    Ôi Sài Gòn Sài Gòn giờ giới nghiêm…


    Nơi có tháng Sáu với nắng, mưa và những kỳ thi tú tài:

    Giờ này có thể trời đang nắng
    Em rời thư viện đi rong chơi
    Hàng cây viền ngọc thạch len trôi
    Nghĩ tới ngày thi tương lai thúc hối
    Căn phòng nhỏ cao ốc vô danh
    Rồi nghĩ tới anh, nghĩ tới anh…


    Sau biến cố 30/4/1975, nhạc sĩ và thi sĩ đều ở lại Việt Nam, cho đến đầu thập niên 1990 thì đi Mỹ định cư.

    Như những thanh niên trong thời đất nước chiến tranh, hai ông gia nhập quân đội. Với tài năng văn nghệ nên cả hai phục vụ tại Tổng cục Chiến tranh Chính trị, với cấp bậc sau cùng của Nhật Trường là hạ sĩ, Tô Thùy Yên là thiếu tá.

    Ngày 30/4/1975 cộng sản nắm quyền kiểm soát Nam Việt Nam. Sau đó hạ sĩ quan như Nhật Trường phải học tập ngắn hạn tại chỗ. Sĩ quan các cấp, như Tô Thùy Yên, với lệnh trình diện yêu cầu đem theo đồ dùng cho một tháng nhưng đã bị đưa vào trong các trại cải tạo học tập nhiều năm, có người gần hai chục năm.

    Viết trong "Postcard from the End of America: New Haven" [www.unz.com] ngày 1/5/2017 sau buổi đọc thơ tưởng niệm 30/4 ở Đại học Yale, chung với Phan Nhiên Hạo và Tô Thùy Yên, thi sĩ Đinh Linh ghi lại cuộc gặp gỡ, nghe ông kể ít nhiều về cuộc đời đã trải qua.

    Sau mười năm học tập cải tạo, được thả tưởng chừng đã xong hết nợ oán thù. Tô Thùy Yên tiếp tục sáng tác, không ghi tên, nhờ một người quen đem một bài thơ ra nước ngoài cho bạn bè thân quen đọc. Không ngờ bài thơ được công khai trong những phê bình văn học tại hải ngoại. An ninh trong nước biết, bắt ông giam tù thêm ba năm nữa.

    Đinh Linh ghi lại sự kiện về nhà thơ khi ông làm sĩ quan chiến tranh chính trị đã thẩm vấn những cán bộ cộng sản bị giam trong một nhà tù gần sông Sài Gòn. Sau tháng Tư năm 1975, cũng trong nhà giam đó, những cán bộ cộng sản lại là người đóng vai thẩm vấn thi sĩ. "Lịch sử chỉ là những con người thay đổi lớp áo", Tô Thùy Yên lập lại một câu nói quen liên quan đến lịch sử.

    Sáng tác và có thơ đăng báo khi chưa đến tuổi đôi mươi, trên báo Đời Mới vào thập niên 1950, Tô Thùy Yên là thi sĩ với những ngôn từ mới lạ, tuy các thể thơ của ông phần nhiều là thơ năm, bảy hay chín chữ và rất dài, đọc lên phảng phất nét thơ Đường, nhưng không phải thơ cổ.

    Mấy câu thơ sau ông viết năm 1979, khi bị giam trong trại tù cải tạo ở miền Bắc:

    Ở đây, địa ngục chín tầng sâu
    Cả giống nòi câm lặng gục đầu,
    Cắn chết hàm răng, ứa máu mắt,
    Chung xiềng nhưng chẳng dám nhìn nhau…


    Bài thơ được xem như sáng tác đầu tay của ông, viết năm 1956, có những câu:

    Trên cánh đồng hoang thuần một màu
    Trên cánh đồng hoang dài đến đỗi
    Tàu chạy mau mà qua rất lâu
    Tàu chạy mau, tàu chạy rất mau

    Ngựa rượt tàu, rượt tàu, rượt tàu
    Cỏ cây cỏ cây lùi chóng mặt
    Gò nồng cao rồi thung lũng sâu
    Ngựa thở hào hển, thở hào hển
    Tàu chạy mau, vẫn mau, vẫn mau…


    Đó là thời gian của tạp chí văn học "Sáng Tạo", trong đó Tô Thùy Yên, Thanh Tâm Tuyền, Mai Thảo là những thi sĩ, nhà văn cột trụ có công khai sinh ra nền văn học miền Nam.

    Sau khi được thả khỏi trại học tập cải tạo, Tô Thùy Yên viết "Ta về", với 126 câu, được giới phê bình văn học nhận định là một bài thơ tiêu biểu cho giai đoạn khốn cực của đất nước, với khoảng thời gian mười năm ông bị đọa đầy, nhưng lời thơ phản ánh nét thâm trầm nhìn đời, không oán hận những oan khiên đã đổ xuống đời và trong đó thi sĩ đã gửi lại một tấm lòng hoà giải.

    Bài thơ đã được giáo sư sử học Peter Zinoman từ Đại học Berkeley, California đề nghị, cùng với những ý tưởng trong sáng tác của các nhạc sĩ Văn Cao, Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, khi giáo sư được cố vấn của Tổng thống Barack Obama tham khảo để viết diễn văn cho lãnh đạo Mỹ.

    Tuy không được trích dẫn trong diễn văn của Tổng thống Obama khi ông thăm Việt Nam vào tháng 5/2016, nhưng hồn thơ của Tô Thùy Yên trong "Ta về" đã để lại dấu ấn về con người và sự nghiệp thi ca của ông.

    Ta về một bóng trên đường lớn
    Thơ chẳng ai đề vạt áo phai
    Sao bỗng nghe đau mềm phế phủ
    Mười năm đá cũng ngậm ngùi thay
    Vĩnh biệt ta-mười-năm chết dấp
    Chốn rừng thiêng im tiếng nghìn thu
    Mười năm mặt sạm soi khe nước
    Ta hóa thân thành vượn cổ sơ…
    Ta về như lá rơi về cội
    Bếp lửa nhân quần ấm tối nay

    Chút rượu hồng đây xin rưới xuống
    Giải oan cho cuộc biển dâu này…


    "Ta về" ông viết năm 1985 ghi lại cảm nhận về chốn xưa, về đất nước sau khi ra tù. "Chiều trên phá Tam Giang" ông sáng tác vào tháng 6 năm 1972, khi cuộc chiến trong giai đoạn cao điểm chiến tranh, với sinh hoạt từ thôn quê đến thị thành.

    Hai sáng tác đã vẽ lên quê hương trong hai giai đoạn của đời ông, là gương chiếu soi cho các thế hệ mai sau có cơ hội nhìn lại, suy tưởng về chiến tranh và hoà bình trên đất nước Việt Nam.

    "Chiều trên phá Tam Giang" nhạc của Trần Thiện Thanh, thơ Tô Thùy Yên, đã là một ca khúc vượt thời gian từ khi ra đời gần nửa thế kỷ trước.

    Mới đây, ca sĩ Đức Tuấn ở trong nước có thực hiện CD nhạc Trần Thiện Thanh, dịp giỗ nhạc sĩ lần thứ 14, trong đó ông cũng đã chọn ca khúc này đưa vào sản phẩm.

  2. The Following 12 Users Say Thank You to Nguyen Huu Thien For This Useful Post:

    BachMa (05-27-2019), chieutim (05-26-2019), chimtroi (05-28-2019), ducquany (05-26-2019), KiwiTeTua (05-31-2019), KQ_NT (05-26-2019), ks.nhiem (05-27-2019), muahong (05-31-2019), NguyenSon (05-26-2019), Phạm Văn Bản (05-28-2019), Tinh Hoai Huong (06-02-2019), ttmd (05-29-2019)

  3. #2
    Moderator
    Nguyen Huu Thien's Avatar
    Status : Nguyen Huu Thien v?n ch?a c m?t trong di?n ?n
    Tham gia: Jul 2014
    Posts: 503
    Thanks: 2,260
    Thanked 1,605 Times in 436 Posts

    Default

    TRƯỜNG SA HÀNH – Tô Thùy Yên


    (Bài thơ có ý nghĩa lịch sử: được sáng tác vào tháng 3 năm 1974, hai tháng sau ngày Trung Quốc đánh chiếm Hoàng Sa lúc ấy thuộc Việt Nam Cộng Hòa – là một dấu mốc đáng nhớ. Nó lại có ý nghĩa chính trị: nối liền quá khứ với hiện tại, miền Nam lúc trước và cả nước sau này, vấn đề lãnh thổ và chủ quyền, những người lính ngày xưa và những người còn tha thiết đối với vận mệnh của đất nước bây giờ. Đặc biệt, nó có giá trị thẩm mỹ: ngay cả khi gạt bỏ hết hai ý nghĩa trên, “Trường Sa Hành”, tự nó, là một bài thơ hay. Đủ hay để thách thức không những thời gian mà còn cả những âm mưu vùi dập tàn bạo của nhà cầm quyền Việt Nam kể từ năm 1975 đến nay. Trích: Nguyễn Hưng Quốc)



    Toujours il y eut cette clameur,
    Toujours il y eut cette fureur…

    Saint John Perse
    (Exil)

    Trường Sa! Trường Sa! Đảo chuếnh choáng!
    Thăm thẳm sầu vây trắng bốn bề
    Lính thú mươi người lạ sóng nước
    Đêm nằm còn tưởng đảo trôi đi

    Mùa Đông Bắc, gió miên man thổi
    Khiến cả lòng ta cũng rách tưa
    Ta hỏi han, hề, Hiu Quạnh Lớn
    Mà Hiu Quạnh Lớn vẫn làm ngơ

    Đảo hoang, vắng cả hồn ma quỉ
    Thảo mộc thời nguyên thủy lạ tên
    Mỗi ngày mỗi đắp xanh rờn lạnh
    Lên xác thân người mãi đứng yên

    Bốn trăm hải lý nhớ không tới
    Ta khóc cười như tự bạo hành
    Dập giận, vác khòm lưng nhẫn nhục
    Đường thân thế lỡ, cố đi nhanh

    Sóng thiên cổ khóc, biển tang chế
    Hữu hạn nào không tủi nhỏ nhoi?
    Tiếc ta chẳng được bao nhiêu lệ
    Nên tưởng trùng dương khóc trắng trời

    Mùa gió xoay chiều, gió khốc liệt
    Bãi Đông lở mất, bãi Tây bồi
    Đám cây bật gốc chờ tan xác
    Có hối ra đời chẳng chọn nơi?

    Trong làn nước vịnh xanh lơ mộng
    Những cụm rong óng ả bập bềnh
    Như những tầng buồn lay động mãi
    Dưới hồn ta tịch mịch long lanh

    Mặt trời chiều rã rưng rưng biển
    Vầng khói chim đen thảng thốt quần
    Kinh động đất trời như cháy đảo
    Ta nghe chừng phỏng khắp châu thân

    Ta ngồi bên đống lửa man rợ
    Hong tóc râu, chờ chín miếng mồi
    Nghe cây dừa ngất gió trùng điệp
    Suốt kiếp đau dài nỗi tả tơi

    Chú em hãy hát, hát thật lớn
    Những điệu vui, bất kể điệu nào
    Cho ấm bữa cơm chiều viễn xứ
    Cho mái đầu ta chớ cúi sâu

    Ai hét trong lòng ta mỗi lúc
    Như người bị bức tử canh khuya
    Xé toang từng mảnh đời tê điếng
    Mà gửi cùng mây, đỏ thảm thê

    Ta nói với từng tinh tú một
    Hằng đêm, tất cả chuyện trong lòng
    Bãi lân tinh thức, âm u sáng
    Ta thấy đầu ta cũng sáng trưng

    Đất liền, ta gọi, nghe ta không?
    Đập hoảng Vô Biên, tín hiệu trùng
    Mở, mở giùm ta khoảng cách đặc
    Con chim động giấc gào cô đơn

    Ngày. Ngày trắng chói chang như giũa
    Ánh sáng vang lừng điệu múa điên
    Mái tóc sầu nung từng sợi đỏ
    Kêu dòn như tiếng nứt hoa niên

    Ôi! lũ cây gầy ven bãi sụp
    Rễ bung còn gượng cuộc tồn sinh
    Gắng tươi cho đến ngày trôi ngã
    Hay đến ngày bờ tái tạo xanh

    San hô mọc tủa thêm cành nhánh
    Những nỗi niềm kia cũng mãn khai
    Thời gian kết đá mốc u tịch
    Ta lấy làm bia tưởng niệm Người
    3-1974

  4. The Following 10 Users Say Thank You to Nguyen Huu Thien For This Useful Post:

    BachMa (05-27-2019), chieutim (05-26-2019), chimtroi (05-28-2019), ducquany (05-26-2019), KQ_NT (05-26-2019), muahong (05-31-2019), NguyenSon (05-26-2019), Phạm Văn Bản (05-28-2019), Tinh Hoai Huong (06-02-2019), ttmd (05-29-2019)

  5. #3
    Moderator
    Nguyen Huu Thien's Avatar
    Status : Nguyen Huu Thien v?n ch?a c m?t trong di?n ?n
    Tham gia: Jul 2014
    Posts: 503
    Thanks: 2,260
    Thanked 1,605 Times in 436 Posts

    Default



    Chiều trên phá Tam Giang – Nhật Trường & Thanh Lan (pre 1975)

  6. The Following 5 Users Say Thank You to Nguyen Huu Thien For This Useful Post:

    BachMa (05-28-2019), NguyenSon (05-28-2019), Tinh Hoai Huong (06-02-2019), ttmd (05-29-2019), Vũ Phan (05-28-2019)

Similar Threads

  1. Trả lời: 0
    Bài mới nhất : 05-09-2019, 08:04 PM
  2. Thư độc giả đầu năm
    By saomai in forum Sức khoẻ
    Trả lời: 0
    Bài mới nhất : 04-14-2019, 08:14 AM
  3. Gợi giấc mơ xưa
    By cambinh in forum Nhạc Tiền Chiến
    Trả lời: 1
    Bài mới nhất : 03-30-2019, 08:31 PM
  4. Cho giật gân 1 chút.....
    By KiwiTeTua in forum Nhạc Ngọai Quôc
    Trả lời: 2
    Bài mới nhất : 11-27-2018, 07:17 AM
  5. Giải trí cuối tuần...
    By Hoanghac in forum Phim Vui
    Trả lời: 0
    Bài mới nhất : 11-08-2014, 09:09 AM

Quyền Sử Dụng Ở Diễn Ðàn

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •  
Hội Quán Phi Dũng
Diễn Đàn Chiến Hữu & Thân Hữu Không Quân VNCH




website hit counter